Το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Axial Seamount, ένα από τα πιο δραστήρια παγκοσμίως, φαίνεται πως είναι κοντά σε νέα έκρηξη, η οποία σύμφωνα με νεότερες επιστημονικές εκτιμήσεις τοποθετείται πλέον μέσα στο 2026. Το ηφαίστειο βρίσκεται περίπου 480 χιλιόμετρα ανοιχτά από τις ακτές του Όρεγκον, στον Ειρηνικό Ωκεανό
Αν και στο παρελθόν οι επιστήμονες είχαν εκφράσει την εκτίμηση ότι η ηφαιστειακή δραστηριότητα θα μπορούσε να κορυφωθεί έως τα τέλη του 2025, αυτό το σενάριο δεν επιβεβαιώθηκε. Τα νεότερα δεδομένα, ωστόσο, μεταθέτουν χρονικά το ενδεχόμενο έκρηξης για τα μέσα ή το τέλος του 2026, χωρίς να υπάρχει λόγος άμεσης ανησυχίας, καθώς το φαινόμενο δεν αναμένεται να έχει επιπτώσεις στον άνθρωπο.
Το Axial Seamount βρίσκεται στη μεσοωκεάνια ράχη Juan de Fuca, σε περιοχή όπου οι τεκτονικές πλάκες απομακρύνονται μεταξύ τους, γεγονός που ευνοεί την έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα. Στο παρελθόν έχουν καταγραφεί εκρήξεις το 1998, το 2011 και το 2015, ενώ οι ειδικοί εκτιμούν ότι ενδέχεται να έχουν σημειωθεί και παλαιότερες εκρήξεις που δεν έγιναν αντιληπτές.
Όπως επισημαίνουν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Όρεγκον, το ηφαίστειο παρουσιάζει αυξημένη σεισμική δραστηριότητα, σε συνδυασμό με σταδιακή ανύψωση του θαλάσσιου πυθμένα. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται με τη συσσώρευση μάγματος κάτω από την επιφάνεια και θεωρείται βασικός δείκτης επικείμενης έκρηξης. Ο ηφαιστειολόγος Bill Chadwick, που παρακολουθεί στενά την εξέλιξη του Axial Seamount και καταγράφει τις παρατηρήσεις του σε επιστημονικό ιστολόγιο, ανέφερε στο Live Science ότι όλα τα διαθέσιμα στοιχεία συνηγορούν στο ενδεχόμενο εκδήλωσης της έκρηξης μέσα στον επόμενο χρόνο.
Τι συμβαίνει σε μια υποθαλάσσια έκρηξη ηφαιστείου
Όταν το Axial Seamount εισέρχεται σε φάση έκρηξης, λιωμένο πέτρωμα αναβλύζει στον ωκεάνιο πυθμένα. Η επαφή της λάβας με τα παγωμένα νερά οδηγεί σε ταχεία ψύξη, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται χαρακτηριστικοί στρογγυλεμένοι σχηματισμοί τύπου «μαξιλαριού», καθώς και εκτεταμένες, επίπεδες στρώσεις στερεοποιημένου υλικού.
Η έντονη αυτή διεργασία έχει σοβαρές συνέπειες για τους θαλάσσιους οργανισμούς που βρίσκονται σε μικρή απόσταση, καθώς οι εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες είναι ικανές να τους εξοντώσουν. Την ίδια στιγμή, η αυξημένη θερμότητα διεγείρει τις υδροθερμικές διεξόδους του βυθού, προκαλώντας την έκλυση υπέρθερμων, πλούσιων σε μέταλλα ρευστών και τη γένεση των αποκαλούμενων «μαύρων καπνιστών».
Καθώς η ηφαιστειακή δραστηριότητα εξελίσσεται, ο υπόγειος μαγματικός θάλαμος τροφοδοτείται και διογκώνεται, ασκώντας πίεση στη δομή του ηφαιστείου. Όταν όμως το μάγμα διαφύγει και απλωθεί στον πυθμένα, ο θάλαμος αποφορτίζεται, χάνει τη μηχανική του υποστήριξη και η καλδέρα υφίσταται καθίζηση, ολοκληρώνοντας τον κύκλο της έκρηξης.