Η εξέλιξη των ερευνών για την παρουσία επικίνδυνων τοξινών που συνδέονται με σοβαρές παρενέργειες, όπως νευρολογικά συμπτώματα, σπασμούς και αγγειακές διαταραχές, σε άλευρα στη γαλλική αγορά, για τις οποίες σας ενημέρωσε από χθες το Cibum, προσλαμβάνει πλέον ευρωπαϊκές διαστάσεις μετά την επίσημη παρέμβαση του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης RASFF. Η κοινοποίηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σήμερα 23 Απριλίου 2026, επιβεβαιώνει την επικίνδυνη υπέρβαση των ορίων σε αλκαλοειδή ερυσιβώδους όλυρας, ή αλλιώς αλκαλοειδή Ergot μετατρέποντας τις αρχικές ανακλήσεις σε ευρύ συναγερμό που επηρεάζει τουλάχιστον επτά χώρες.
Σύμφωνα με τα εργαστηριακά δεδομένα της ευρωπαϊκής ειδοποίησης, οι αναλύσεις κατέγραψαν συγκεντρώσεις τοξινών στα 302 και 312 µg/kg, τιμές που υπερβαίνουν κατά τρεις φορές το ανώτατο θεσμοθετημένο όριο των 100 µg/kg για το αλεύρι σίτου. Η σοβαρότητα του περιστατικού οδήγησε στην ταξινόμηση της ειδοποίησης ως επιπέδου «Alert», με κατηγορία κινδύνου σοβαρός με τη διανομή των επίμαχων παρτίδων να επεκτείνεται εκτός Γαλλίας, στο Βέλγιο, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο, τη Μάλτα, την Ισπανία και την Ελβετία.
Στη Γαλλία, ο κατάλογος των προϊόντων που αποσύρονται διευρύνθηκε περαιτέρω (δείτε παρακάτω φωτογραφίες). Στις νέες ανακλήσεις περιλαμβάνονται το Farine des Gourmets Jaune και το Farine des Gourmets Bleu σε συσκευασίες ενός κιλού, καθώς και το Farine Pigeon σε συσκευασία πέντε κιλών. Παράλληλα, η ανάκληση αφορά το αλεύρι σίτου γενικής χρήσης ενός κιλού, το αλεύρι τύπου Τ110 Anjila’s Pic Pone της Anju Enterprises, καθώς και παρτίδες που διατέθηκαν από την Association des Producteurs – H Pro. Οι γαλλικές αρχές επιβάλλουν την άμεση απόσυρση από τα ράφια και την επιστροφή των προϊόντων από τους καταναλωτές, καθώς οι συγκεκριμένες τοξίνες δεν καταστρέφονται κατά το ψήσιμο.
Τα αλκαλοειδή ερυσιβώδους όλυρας, που παράγονται από τον μύκητα Claviceps purpurea, είναι τοξικές ουσίες με επίδραση κυρίως στο νευρικό και το αγγειακό σύστημα και η έκθεση σε αυτά μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο, ζάλη, σύγχυση και παραισθήσεις, ενώ σε σοβαρότερες περιπτώσεις εμφανίζονται σπασμοί και νευρολογικές διαταραχές, παράλληλα με έντονη αγγειοσυστολή που οδηγεί σε μειωμένη αιμάτωση των άκρων, πόνο, μούδιασμα και σε ακραίες καταστάσεις ισχαιμία ή νέκρωση ιστών, ενώ συχνά καταγράφονται και γαστρεντερικά συμπτώματα όπως ναυτία, έμετος και κοιλιακό άλγος. Σε υψηλή ή παρατεταμένη πρόσληψη μπορεί να εκδηλωθεί εργοτισμός, μια μορφή δηλητηρίασης με συνδυασμένες νευρολογικές και αγγειακές επιπλοκές, με το βασικό πρόβλημα να παραμένει ότι οι συγκεκριμένες τοξίνες δεν καταστρέφονται κατά τη θερμική επεξεργασία και μπορούν να περάσουν αυτούσιες σε προϊόντα όπως το ψωμί και τα αρτοσκευάσματα.
Η κατάσταση αυτή αποτελεί συνέχεια των εκτεταμένων προβλημάτων που καταγράφηκαν εντός του 2025. Στα τέλη Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, μεγάλη αλυσίδα λιανικής απέσυρε 13 κωδικούς λευκού ψωμιού, καθώς ανιχνεύθηκαν τοξίνες σε μπαγκέτες και καρβέλια. Είχε προηγηθεί ανάλογη ανάκληση στις 23 Δεκεμβρίου, με τις υγειονομικές αρχές να υπογραμμίζουν τους κινδύνους για το νευρικό και το κυκλοφορικό σύστημα των καταναλωτών. Επιπλέον, κοινοποίηση του συστήματος RASFF τον Ιούνιο του 2025 επιβεβαίωσε ότι η παρουσία του μύκητα επηρεάζει εξίσου τη συμβατική και τη βιολογική παραγωγή, καθιστώντας αναγκαία την εντατικοποίηση των εργαστηριακών ελέγχων σε όλο το φάσμα των αρτοσκευασμάτων.
Tο τρέχον κύμα ανακλήσεων αναδεικνύει την ανθεκτικότητα του μύκητα Claviceps purpurea στις καλλιέργειες σιτηρών, παρά την αυστηροποίηση των ορίων ασφαλείας που επέβαλε ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1808 με τον οποίο μειώθηκαν τα ανώτατα επιτρεπτά όρια, που διαμορφώθηκαν στα 50 μικρογραμμάρια ανά κιλό για εξευγενισμένα άλευρα και στα 150 μικρογραμμάρια ανά κιλό για άλλα προϊόντα δημητριακών, με ειδικές προβλέψεις για τη σίκαλη και τα τρόφιμα για βρέφη. Το δίκτυο INFOSAN και οι αρμόδιες εθνικές αρχές βρίσκονται σε διαδικασία ιχνηλάτησης των παρτίδων, ενώ οι έρευνες στην Ελβετία και στις υπόλοιπες χώρες διανομής επικεντρώνονται στον εντοπισμό της αρχικής πηγής μόλυνσης των σιτηρών.
Η συχνότητα εμφάνισης ανάλογων περιστατικών στην Ευρώπη τους τελευταίους μήνες υποδηλώνει μια σταθερή πρόκληση για την ασφάλεια των σιτηρών. Στις 10 Φεβρουαρίου 2026, η Γαλλία προχώρησε στην ανάκληση αλεύρων τύπου Τ55, ενώ στις αρχές Μαρτίου οι τσεχικές αρχές εντόπισαν υπερβάσεις ορίων σε αλεύρι σίκαλης από παραγωγική μονάδα της νότιας Βοημίας.
