Νέα ανάκληση σε ταχίνι επαναφέρει στο προσκήνιο τους μικροβιολογικούς κινδύνους που σχετίζονται με τη σαλμονέλα, καθώς και τις αυξημένες ευθύνες παραγωγών και εμπόρων, ειδικά ενόψει της Σαρακοστής, όταν η κατανάλωση προϊόντων με βάση το σουσάμι αυξάνεται σημαντικά.
Προσοχή: Ανακαλείται πασίγνωστη σοκολάτα
Η περίοδος της νηστείας και ιδιαίτερα η Καθαρά Δευτέρα οδηγούν σε μεγάλη ζήτηση για ταχίνι, χαλβά και συναφή προϊόντα. Αν και το ταχίνι αποτελεί τρόφιμο υψηλής διατροφικής αξίας με μεγάλη διάρκεια ζωής, καταναλώνεται συνήθως χωρίς θερμική επεξεργασία, γεγονός που σημαίνει ότι πιθανή επιμόλυνση κατά την παραγωγή μπορεί να φτάσει απευθείας στον καταναλωτή.
Προσοχή: Ανακαλείται ταχίνι – Τι εντοπίστηκε
Η σαλμονέλα συγκαταλέγεται στους σοβαρότερους κινδύνους που συνδέονται με το ταχίνι. Η σαλμονέλωση εμφανίζεται συνήθως μέσα σε 6 έως 72 ώρες και εκδηλώνεται με διάρροια, πυρετό, ναυτία, εμέτους, κοιλιακό πόνο και πονοκέφαλο. Για μικρά παιδιά, ηλικιωμένους, εγκύους και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή νόσο, ενώ έχουν καταγραφεί και μακροχρόνιες επιπλοκές, όπως αντιδραστική αρθρίτιδα. Ακόμη και πολύ μικρή ποσότητα επιμολυσμένου προϊόντος μπορεί να προκαλέσει ασθένεια.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι το ζήτημα είναι διαχρονικό, με δεκάδες ανακλήσεις προϊόντων σουσαμιού τα τελευταία χρόνια και σημαντικά επιδημιολογικά δεδομένα που συνδέουν την κατανάλωση ταχινιού με περιστατικά σαλμονέλωσης παγκοσμίως. Μόνο το 2025 καταγράφηκε κύμα αποσύρσεων από την αγορά, ενώ στην Ευρώπη έχουν αναφερθεί περισσότερα από 121 κρούσματα σε πέντε χώρες που συνδέθηκαν με προϊόντα σουσαμιού εισαγόμενα από τρίτες χώρες.
Χαρακτηριστική είναι η πρόσφατη ανάκληση ταχινιού Mahrousa στον Καναδά, μετά από εργαστηριακούς ελέγχους που έδειξαν πιθανή παρουσία σαλμονέλας σε συσκευασία 800 γραμμαρίων. Παρότι δεν αναφέρθηκαν κρούσματα, οι αρχές προχώρησαν άμεσα σε απόσυρση του προϊόντος και σύστησαν να μην καταναλωθεί.
Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια έχουν εντοπιστεί επανειλημμένα φορτία σουσαμιού στα ελληνικά σύνορα με θετικά δείγματα σαλμονέλας, τα οποία απορρίφθηκαν μετά από ελέγχους. Οι εισαγωγείς και οι παραγωγοί υποχρεούνται να εφαρμόζουν συστηματικούς ελέγχους πρώτων υλών, να ενσωματώνουν τον μικροβιολογικό κίνδυνο στα συστήματα HACCP και να επιβεβαιώνουν την ασφάλεια των παρτίδων πριν από τη μεταποίηση.
Επιστημονικά δεδομένα εξηγούν γιατί το ταχίνι αποτελεί ιδιαίτερα δύσκολο προϊόν στον μικροβιολογικό έλεγχο. Η χαμηλή υγρασία του δεν επιτρέπει στη σαλμονέλα να πολλαπλασιαστεί, ωστόσο το παθογόνο μπορεί να επιβιώσει για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ακόμη και χρόνια. Το καβούρδισμα του σουσαμιού αποτελεί το βασικό στάδιο εξουδετέρωσης του μικροοργανισμού, όμως ο μεγαλύτερος κίνδυνος εμφανίζεται μετά από αυτό, κατά την άλεση, τη συσκευασία και την αποθήκευση, όπου μπορεί να προκύψει διασταυρούμενη επιμόλυνση.
Η διαχείριση του κινδύνου απαιτεί ολοκληρωμένα συστήματα ασφάλειας τροφίμων, περιβαλλοντικούς ελέγχους, αυστηρή ιχνηλασιμότητα και διαχωρισμό καθαρών και ακάθαρτων ζωνών παραγωγής. Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα πρέπει να είναι απαλλαγμένα από σαλμονέλα, ενώ οι επιχειρήσεις υποχρεούνται σε άμεση ανάκληση όταν διαπιστωθεί κίνδυνος.
Οι έλεγχοι του ΕΦΕΤ για το 2026 περιλαμβάνουν εντατικοποιημένες δειγματοληψίες σε προϊόντα υψηλής κατανάλωσης κατά τη Σαρακοστή, με έμφαση σε εισαγόμενες παρτίδες και στην ιχνηλασιμότητα.
Για τους καταναλωτές, το βασικό μήνυμα είναι ότι το επιμολυσμένο ταχίνι δεν παρουσιάζει αλλοιώσεις σε γεύση ή όψη. Η ενημέρωση για ανακλήσεις, ο έλεγχος παρτίδων και η αποφυγή κατανάλωσης προϊόντων που έχουν αποσυρθεί αποτελούν βασικά μέτρα προστασίας, ενώ σε περίπτωση συμπτωμάτων απαιτείται ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα για ευπαθείς ομάδες.
