Με την έναρξη της Σαρακοστής, τα όσπρια αποκτούν την τιμητική τους στα ελληνικά τραπέζια, καθώς αποτελούν βασικό στοιχείο της νηστίσιμης διατροφής. Η ελληνική αγορά δεν περιορίζεται μόνο σε προϊόντα εγχώριας παραγωγής· σημαντικές ποσότητες οσπρίων εισάγονται από άλλες χώρες για να καλύψουν τη ζήτηση των καταναλωτών, προσφέροντας ποικιλία αλλά ταυτόχρονα φέρνοντας και την ανάγκη για αυστηρούς ελέγχους στην ποιότητα και την ασφάλεια των τροφίμων.
Την 19η Φεβρουαρίου 2026, η Ελλάδα ειδοποίησε την Ευρώπη μέσω του Συστήματος γρήγορης ανταλλαγής πληροφοριών για επικίνδυνα τρόφιμα και ζωοτροφές (RASFF) για παρουσία βαρέου μετάλλου σε φασόλια που εντοπίστηκε κατά τους ελέγχους που διενεργήθηκαν στα ελληνικά σύνορα. Η ειδοποίηση αφορά την ποικιλία green mung beans που εισήχθησαν από τη Βενεζουέλα και βρέθηκαν να περιέχουν κάδμιο (Cd) σε επίπεδα που υπερβαίνουν τα επιτρεπτά όρια για τρόφιμα.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων που επικυρώθηκαν από την Κομισιόν, στην παρτίδα των συγκεκριμένων φασολιώνανιχνεύθηκε κάδμιο σε συγκέντρωση 0,104 mg/kg, έναντι επιτρεπτού ορίου 0,04 mg/kg για τρόφιμα γενικής κατανάλωσης βάσει των σχετικών κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των διεθνών προτύπων. Αυτό σημαίνει ότι η συγκέντρωση κάδμιου ήταν περίπου 160% υψηλότερη από το θεσπισμένο όριο ασφαλείας.
Οι κίνδυνοι για την υγεία
Το κάδμιο είναι ένα τοξικό βαρύ μέταλλο που μπορεί να εισέλθει στον ανθρώπινο οργανισμό κυρίως μέσω της τροφής (λαχανικά, φασόλια, δημητριακά, ορισμένα θαλασσινά), αλλά και μέσω του καπνού. Στον οργανισμό δεν έχει βιολογική λειτουργία και τείνει να συσσωρεύεται κυρίως στα νεφρά και το ήπαρ, με μακροχρόνιες συνέπειες.
Η χρόνια έκθεση σε χαμηλά αλλά υπερβάλλοντα επίπεδα κάδμιου συνδέεται με σειρά σοβαρών προβλημάτων υγείας:
Νεφρική βλάβη: Το κάδμιο συσσωρεύεται στον νεφρικό φλοιό και μπορεί να προκαλέσει μειωμένη λειτουργία των νεφρών, πρωτεϊνουρία και μακροπρόθεσμα νεφρική ανεπάρκεια.
Οστεοπόρωση και σκελετικά προβλήματα: Η τοξικότητα του κάδμιου επηρεάζει την απορρόφηση ασβεστίου και βιταμίνης D, οδηγώντας σε αδυναμία των οστών, οστεοπενία και αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων.
Καρκινογένεση: Το Διεθνές Γραφείο Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) κατατάσσει το κάδμιο ως καρκινογόνο για τον άνθρωπο (Group 1), ιδιαίτερα όσον αφορά καρκίνους του πνεύμονα.
Αναπνευστικά προβλήματα: Αν και η διατροφική έκθεση είναι κύρια, η εισπνοή καπνού ή σκόνης που περιέχει κάδμιο μπορεί να προκαλέσει χρόνια βρογχίτιδα, πνευμονικές βλάβες και μειωμένη πνευμονική λειτουργία.
Αναπαραγωγικές και ενδοκρινικές επιπτώσεις: Μελέτες δείχνουν ότι η συσσώρευση κάδμιου μπορεί να επηρεάσει ορμόνες και αναπαραγωγική λειτουργία, προκαλώντας προβλήματα στη γονιμότητα και στο αναπαραγωγικό σύστημα.
Λόγω της συσσώρευσης στον οργανισμό, η έκθεση σε κάδμιο είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για ευπαθείς ομάδες, όπως τα παιδιά, οι έγκυες γυναίκες και οι ηλικιωμένοι. Ακόμη και μικρές ποσότητες που καταναλώνονται συνεχώς μπορούν να οδηγήσουν σε μακροχρόνιες και μη αναστρέψιμες βλάβες.
Για αυτούς τους λόγους, η παρουσία κάδμιου σε τρόφιμα πάνω από τα επιτρεπτά όρια θεωρείται σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια υγεία και οι αρμόδιες αρχές εφαρμόζουν άμεσες δράσεις, όπως κατάσχεση, απόρριψη ή επιστροφή των προϊόντων. Ως άμεσο διαχειριστικό μέτρο, οι ελληνικές αρχές κατέσχεσαν και απέκλεισαν την παρτίδα από την κυκλοφορία στα σύνορα, στα πλαίσια των ελέγχων στα όρια εισόδου (border control) τροφίμων. Το προϊόν δεν τοποθετήθηκε στην αγορά, ενώ η περιεκτικότητα σε κάδμιο έγινε η αιτία της επικύρωσης της ειδοποίησης ως σοβαρής (serious risk).
