Τα στοιχεία του «Ήλιος» δείχνουν ότι η πλειονότητα των συνταξιούχων ζει με εισοδήματα οριακής επάρκειας, με πάνω από τους μισούς κάτω των 940 ευρώ και σημαντικές ανισότητες μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα
Μια ολοένα και πιο πιεστική εικόνα για τα οικονομικά των ηλικιωμένων αποτυπώνουν τα πρόσφατα δεδομένα του Ενιαίου Συστήματος Ελέγχου και Πληρωμών Συντάξεων «Ήλιος», επιβεβαιώνοντας ότι για τους περισσότερους συνταξιούχους το μηνιαίο εισόδημα βρίσκεται στα όρια της αντοχής τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, 2.517.615 συνταξιούχοι λαμβάνουν κατά μέσο όρο 794,5 ευρώ καθαρά τον μήνα, ποσό που αντιστοιχεί σε μεικτές αποδοχές 845,62 ευρώ. Ωστόσο, πίσω από το μέσο αυτό επίπεδο, κρύβεται μια πολύ πιο δύσκολη πραγματικότητα: περισσότεροι από τους μισούς ζουν με καθαρές αποδοχές που δεν ξεπερνούν τα 940 ευρώ.
Ειδικότερα, περίπου 916.500 δικαιούχοι λαμβάνουν έως 658 ευρώ καθαρά, ενώ σχεδόν 1,4 εκατομμύρια περιορίζονται σε ποσά έως 940 ευρώ. Ακόμη πιο χαμηλά βρίσκονται 453.640 άτομα, κυρίως δικαιούχοι αναπηρικών συντάξεων και ανασφάλιστοι υπερήλικες, οι οποίοι καλούνται να επιβιώσουν με μηνιαία εισοδήματα έως 470 ευρώ.
Η συμβολή επικουρικών και μερισμάτων
Την ίδια στιγμή, οι επικουρικές συντάξεις παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα· τον Οκτώβριο το μέσο καθαρό ποσό δεν ξεπέρασε τα 184,8 ευρώ, ενώ το μέσο μέρισμα διαμορφώθηκε στα 106,7 ευρώ. Για τους περισσότερους συνταξιούχους, τα ποσά αυτά λειτουργούν ως περιορισμένη ενίσχυση που δεν αλλάζει ουσιαστικά τη συνολική εικόνα εισοδηματικής πίεσης.
Η πλειονότητα των συντάξεων γήρατος εντοπίζεται στο εύρος των 500 έως 1.000 ευρώ, ενώ το 41,28% των δικαιούχων λαμβάνει μεικτές αποδοχές άνω των 1.000 ευρώ. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη αύξηση του κόστους ζωής περιορίζει σημαντικά την πραγματική αγοραστική αξία ακόμη και για όσους ανήκουν σε αυτή την κατηγορία.
Διαφορά ιδιωτικού και δημοσίου τομέα
Ιδιαίτερο βάρος έχει και το αυξανόμενο χάσμα μεταξύ των συντάξεων του ιδιωτικού και του δημοσίου τομέα. Για τους πρώην ασφαλισμένους στον ΕΦΚΑ, η μέση σύνταξη διαμορφώνεται στα 732,25 ευρώ, όταν για τους πρώην δημοσίους υπαλλήλους αγγίζει τα 1.272,45 ευρώ. Η απόσταση αυτή όχι μόνο παραμένει, αλλά διευρύνεται σταδιακά.
Τα υψηλότερα ποσά συντάξεων εντοπίζονται στις ηλικίες 61 έως 70 ετών. Ωστόσο, η πλειονότητα των συνταξιούχων βρίσκεται πλέον άνω των 71 ετών — πάνω από έξι στους δέκα— γεγονός που αυξάνει τις ανάγκες στήριξης και τους μακροχρόνιους δημοσιονομικούς κραδασμούς του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.
Τον Οκτώβριο καταβλήθηκαν συνολικά 4,7 εκατομμύρια συντάξεις (2,88 εκατομμύρια κύριες, 1,39 εκατομμύρια επικουρικές και 437.700 μερίσματα). Παράλληλα, η δαπάνη για αναδρομικά στους νέους συνταξιούχους με οριστικές αποφάσεις ξεπέρασε τα 63 εκατ. ευρώ, ενώ οι τροποποιητικές αποφάσεις ανήλθαν σε 11,2 εκατ. ευρώ.
Ανησυχίες για την επόμενη μέρα
Σύμφωνα με συνταξιουχικές οργανώσεις, η εικόνα αυτή μπορεί να γίνει πιο δυσμενής στο άμεσο μέλλον, ιδιαίτερα μετά το 2028, καθώς μεταγενέστερες συνέπειες μνημονιακών περικοπών εξακολουθούν να επιδρούν στο ύψος των συντάξεων. Σε ένα περιβάλλον αυξημένων τιμών και περιορισμένων αυξήσεων, το ζήτημα της αξιοπρεπούς διαβίωσης των ηλικιωμένων παραμένει ανοιχτό και ιδιαίτερα κρίσιμο.
