Ο καρκίνος του παχέος εντέρου εμφανίζεται όλο και συχνότερα και σε άτομα κάτω των 50. Δείτε τι αξίζει να γνωρίζετε για την πρόληψη και την έγκαιρη ενημέρωση.
Οι νεότεροι ενήλικες πρέπει να γνωρίζουν τους παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του παχέος εντέρου και να ξεκινούν τον προληπτικό έλεγχο εγκαίρως.
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί τη δεύτερη κυριότερη αιτία θανάτου από καρκίνο σε άτομα κάτω των 50 ετών στην Ελλάδα, ενώ αντίστοιχη είναι και η κατάσταση σε μεγάλο μέρος του πλανήτη.
Ο συγκεκριμένος καρκίνος συνήθως ξεκινά με την εμφάνιση προκαρκινικών βλαβών, όπως είναι οι αδενωματώδεις πολύποδες. Οι βλάβες αυτές συνήθως αναπτύσσονται αργά, μέσα στα χρόνια, και γι’ αυτό το λόγο στο παρελθόν η συγκεκριμένη νόσος ήταν γνωστή ως «καρκίνος των ηλικιωμένων».
Η σημαντική αύξηση, όμως, των διαγνώσεων του εν λόγω καρκίνου και σε νεότερα άτομα έχει πλέον προκαλέσει την ανησυχία της επιστημονικής κοινότητας, ενώ σε πολλές χώρες έχουν αλλάξει οι συστάσεις που αφορούν τα όρια ηλικίας για προληπτικό έλεγχο. Ειδικότερα, πολλοί οργανισμοί έχουν προτείνει η ηλικία που γίνεται η κολονοσκόπηση να μειωθεί στα 45 έτη από τα 50 που συστηνόταν προηγουμένως.
Τι κρύβεται, όμως, πίσω από την αύξηση των περιστατικών του καρκίνου του παχέος εντέρου στους νέους και τι πρέπει να γνωρίζετε για να προστατευθείτε;
Ο Sohaib Imtiaz, γενικός γιατρός με εξειδίκευση στην προληπτική ιατρική και επικεφαλής ιατρικό διευθυντή του Very Well Health απάντησε στις πιο καίριες ερωτήσεις για τον καρκίνο του παχέος εντέρου.
Γιατί αυξάνονται τα περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου στους νεότερους ενήλικες;
Imtiaz: Γνωρίζουμε ότι τα περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου αυξάνονται στους νέους, αλλά το πιο δύσκολο ερώτημα είναι γιατί. Δεν υπάρχει ακόμη οριστική απάντηση, αλλά, όπως ίσως φαντάζεστε, πολλές από τις θεωρίες σχετίζονται με τη διατροφή.
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα βρίσκονται πλέον παντού και αποτελούν ολοένα μεγαλύτερο μέρος της διατροφής μας. Παράλληλα, καταναλώνουμε περισσότερο κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας, τα οποία γνωρίζουμε ότι συνδέονται με τον καρκίνο του παχέος εντέρου.
Λόγω της αυξημένης κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, η εντερική χλωρίδα δεν είναι πλέον η ίδια όπως παλαιότερα. Όταν διαταράσσεται, παρατηρούμε γενικά αύξηση σε διάφορα πεπτικά προβλήματα.
Ορισμένα βακτήρια του εντέρου μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη καρκίνου προκαλώντας βλάβες στο DNA και ενισχύοντας τη χρόνια φλεγμονή, η οποία διαταράσσει τον εντερικό φραγμό.
Το μικροβίωμα του εντέρου συμβάλλει επίσης στην παραγωγή λιπαρών οξέων βραχείας αλυσίδας, τα οποία προστατεύουν το παχύ έντερο. Όταν όμως το μικροβίωμα διαταραχθεί, αυτή η προστατευτική δράση μειώνεται.
Ως αποτέλεσμα, αυτές οι αλλαγές μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου.
Η διαταραχή του μικροβιώματος του εντέρου αποτελεί μία από τις βασικές θεωρίες, αλλά δεν υπάρχει ακόμη σαφής απάντηση για το γιατί αυξάνονται τα περιστατικά στους νεότερους ενήλικες.
Μπορούμε να κάνουμε κάτι για να το προλάβουμε ή να μειώσουμε τον κίνδυνο;
Μεγάλο μέρος του κινδύνου για καρκίνο του παχέος εντέρου σχετίζεται με την καθιστική ζωή, τις αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου, την παχυσαρκία και την κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων.
Αν και δεν είναι πάντα δυνατό να προληφθεί, μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο τροποποιώντας ορισμένες συνήθειες του τρόπου ζωής.
s
Η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, η τακτική σωματική δραστηριότητα για 150 έως 300 λεπτά την εβδομάδα, ο περιορισμός της κατανάλωσης κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος σε λιγότερο από δύο φορές την εβδομάδα, η αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών σε 30 έως 38 γρ. ημερησίως για τους άνδρες και 21 έως 25 γρ. για τις γυναίκες, η αποφυγή του καπνίσματος και ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Υπάρχουν επίσης ορισμένα στοιχεία που δείχνουν ότι η επαρκής πρόσληψη βιταμίνης D μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου.
Πότε πρέπει να ξεκινά ο προληπτικός έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου;
Στα περισσότερα συστήματα υγείας, ο προληπτικός έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου ξεκινά στην ηλικία των 45 ετών σε ενήλικες με μέσο κίνδυνο και επαναλαμβάνεται κάθε 10 χρόνια. Αν έχετε συγγενή πρώτου βαθμού με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου, θα πρέπει να κάνετε κολονοσκόπηση κάθε 5 χρόνια, ξεκινώντας από την ηλικία των 40 ετών.
Η κολονοσκόπηση είναι μια αρκετά επεμβατική εξέταση και πολλοί άνθρωποι την αποφεύγουν λόγω της διαδικασίας που απαιτεί. Ωστόσο, υπάρχουν επίσης εξετάσεις αίματος και κοπράνων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον προληπτικό έλεγχο του καρκίνου του παχέος εντέρου και μπορούν να ξεκινήσουν ήδη από τα 40. Οι εξετάσεις αυτές εντοπίζουν πιθανές ανωμαλίες και, αν τα αποτελέσματα είναι ανησυχητικά, το επόμενο βήμα είναι η κολονοσκόπηση.
