Βιολάντα: “Χωρίς ανιχνευτές αερίου το εργοστάσιο”, το πόρισμα των ΤΕΕΜ για τις θαμμένες σωληνώσεις
Αποκαλύψεις για τα ελλιπή μέτρα ασφαλείας στο εργοστάσιο “Βιολάντα” των Τρικάλων φέρνει στο φως η αυτοψία των πυροτεχνουργών
Σειρά από σοβαρές παραλείψεις που αφορούν τη θωράκιση της εγκατάστασης απέναντι σε ενδεχόμενο ατύχημα καταγράφει η έκθεση του κλιμακίου του Τμήματος Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών (ΤΕΕΜ), που αποκάλυψε το STAR. Σύμφωνα με τα στοιχεία που προέκυψαν από την ενδελεχή έρευνα στα συντρίμμια της Βιολάντα, το εργοστάσιο φαίνεται πως στερούνταν βασικών συστημάτων προστασίας, γεγονός που καθιστούσε αδύνατο τον έγκαιρο εντοπισμό της διαρροής που οδήγησε στην πολύνεκρη έκρηξη.
Φονική έκρηξη στο εργοστάσιο «Βιολάντα»: Η απουσία ανιχνευτών και οι «παράνομοι» σωλήνες
Το πιο κρίσιμο εύρημα των ειδικών αφορά την έλλειψη ανιχνευτών αερίου στον χώρο. Παρά τη χρήση μεγάλων ποσοτήτων προπανίου για τη λειτουργία των φούρνων, δεν υπήρχαν τα κατάλληλα μέσα που θα χτυπούσαν συναγερμό όταν το καύσιμο άρχισε να συσσωρεύεται. Την ίδια στιγμή, οι πυροτεχνουργοί της ΕΛ.ΑΣ. εντόπισαν κατασκευαστικά σφάλματα στο δίκτυο τροφοδοσίας. Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ του τηλεοπτικού σταθμού STAR, οι σωληνώσεις μεταφοράς του αερίου ήταν θαμμένες στο χώμα, μια πρακτική που απαγορεύεται από τους κανόνες ασφαλείας, καθώς σε τέτοιες περιπτώσεις οι σωλήνες επιβάλλεται να είναι υπέργειοι και ορατοί για τον έλεγχο τυχόν φθορών. Αξίζει να σημειωθεί πως το συγκεκριμένο πόρισμα, το οποίο αναμένεται να αλλάξει τα δεδομένα της ανάκρισης, δεν έχει διαβιβαστεί στην Πυροσβεστική, αλλά εστάλη απευθείας στην Εισαγγελία Τρικάλων
Βιολάντα: Τα αίτια της φονικής έκρηξης στο εργοστάσιο και τα ερωτήματα για τις προδιαγραφές ασφαλείας
Πολύμηνη διαρροή προπανίου, σε βάθος 60 εκατοστών κάτω από το έδαφος, εντόπισαν οι έρευνες της πυροσβεστικής στο εργοστάσιο Βιολάντα στα Τρίκαλα. Το αέριο είχε μετακινηθεί σε απόσταση 25 μέτρων και σπινθήρας από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό του εργοστασίου προκάλεσε τη φονική έκρηξη που σκότωσε πέντε εργαζόμενες. Την ίδια ώρα, πληθαίνουν τα ερωτήματα για το αν οι εγκαταστάσεις είχαν κατασκευαστεί με βάση όσα υπαγορεύουν οι κανόνες ασφαλείας, για το πώς αδειοδοτήθηκαν και για τη συχνότητα των ελέγχων.
Αποτυπώνοντας σε βίντεο προσομοίωσης τα ευρήματα της αυτοψίας, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού κατέληξε στα αίτια που προκάλεσαν το τραγικό δυστύχημα. Οι δυο δεξαμενές προπανίου που βρίσκονταν στο εξωτερικό χώρο συνολικής χωρητικότητας 14.000 λίτρων αερίου διοχέτευαν στον εσωτερικό χώρο προπάνιο μέσω συστήματος υπεδάφιων σωληνώσεων σε βάθος 80 εκατοστών και κάτω από άσφαλτο. Εκεί εκτοπίστηκε εκτεταμένος σχηματισμός πάγου. Οι σωληνώσεις κατέληγαν στον υπόγειο χώρο του κτιρίου για την τροφοδοσία των φούρνων. Με τομή που έγινε στο σημείο εντοπίστηκε εκτεταμένη διαρροή εντός του εδάφους και σε βάθος 60 εκατοστών και με υψηλές συγκεντρώσεις προπανίου.
Η διαρροή δεν είχε εντοπιστεί επί μήνες από τους υπεύθυνους της μονάδας μέχρι που ένας σπινθήρας έφερε την καταστροφή. Οι διαπιστώσεις αυτές οδήγησαν στη σύλληψη τριών ατόμων, δηλαδή του ιδιοκτήτη, του μηχανικού και του υπεύθυνου ασφαλείας. Ο διοικητής του ΕΣΚΕΔΙΚ, Υποστράτηγος Αναστάσιος Μιχαλόπουλος, εξήγησε ότι «η διαρροή προπανίου ήταν πολύμηνη με τα ανιχνευτικά μέσα να καταγράφουν εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις προπανίου». Πρόσθεσε, ότι «η σημαντική αυτή διαφυγή προπανίου, μέσω του εδάφους, μετακινήθηκε σε απόσταση περίπου 25 μέτρων και συγκρατήθηκε σε υπόγειο χώρο, όπου, με την παρουσία σπινθηρισμού που προκλήθηκε από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό της εγκατάστασης και οδήγησε σε έκρηξη».
Εμφανής ρωγμή από τη διακοπή
Το σημείο της διαρροής αποτυπώνεται και στις φωτογραφίες που εξασφάλισε το ΕΡΤnews, όπου η ρωγμή είναι εμφανής. Το ΕΡΤnews παρουσίασε το σημείο όπου, όπως φαίνεται, σημειωνόταν διαρροή αερίου, που τελικώς προκάλεσε τη φονική έκρηξη και ισοπέδωσε τη γραμμή παραγωγής του εργοστασίου. Στο φως της δημοσιότητας ήρθε αποκλειστικό φωτογραφικό ντοκουμέντο που αποτυπώνει το λεγόμενο «σημείο μηδέν», απ’ όπου –σύμφωνα με την Πυροσβεστική– ξεκίνησε η διαρροή του προπανίου.
Όπως αναφέρουν πληροφορίες του ΕΡΤNews, η διαρροή εντοπίστηκε στο υπέδαφος, εκτός του κτιρίου, κατά μήκος του αγωγού που συνέδεε τις δεξαμενές προπανίου με τη μονάδα παραγωγής. Για τον εντοπισμό της, οι πυροσβέστες αναγκάστηκαν να σκάψουν την άσφαλτο σε όλο το μήκος του αγωγού, έως ότου εντοπιστεί το σημείο από το οποίο διέρρεε το αέριο. Στο σημείο ήταν παρών και ο ιδιοκτήτης της εταιρείας, ο οποίος –σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες– φέρεται να δήλωσε στους αξιωματικούς της Πυροσβεστικής ότι δεν είχε αντιληφθεί πως υπήρχε διαρροή προπανίου, θεωρώντας ότι η έντονη οσμή που αναφερόταν από εργαζόμενους προερχόταν από τις αποχετεύσεις των εγκαταστάσεων. Σύμφωνα επίσης με μαρτυρίες, εργαζόμενες είχαν παραπονεθεί για οσμή γκαζιού το τελευταίο διάστημα στις εγκαταστάσεις.
Ο Κωνσταντίνος Τσίγκας,πρόεδρος Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος, σημείωσε ότι «βρέθηκαν οι σωλήνες διάτρητοι σε κάποια σημεία (…) αυτοί όλοι οι σωλήνες οδηγούνταν εντός του χώρου.. και επειδή το προπάνιο είναι πιο βαρύ σαν αέριο καύσιμο κάθεται στα χαμηλά στρώματα για αυτό ακριβώς το λόγο το εκρηκτικό μείγμα οδηγήθηκε πιο πολύ το υπόγειο».
Τι προβλέπει ο νόμος για τον έλεγχο συστημάτων αερίου
Ένα χρόνο πριν είχε γίνει έλεγχος στην εταιρεία από αρμόδια κλιμάκια που κατέληξαν σε συγκεκριμένες παρατηρήσεις. Ο Πρόεδρος Εργατικού Κέντρου Τρικάλων ανέφερε ότι «έγιναν παρατηρήσεις σε σχέση με θερμική καταπόνηση με τις διεξόδους διαφυγής και με το αν λειτουργεί σύστημα που μπορεί να ανιχνεύσει πιθανή διαρροή υγραερίων που δουλεύουν οι φούρνοι. Εμείς πόρισμα δεν έχουμε στα χέρια μας, το έχουμε ζητήσει και θέλουμε να δούμε και αν έγινε επανέλεγχος».
Ο Γιάννης Καρούζος, εργατολόγος, υπογραμμίζει ότι «γενικότερα σε μια περίπτωση εργατικού ατυχήματος, η ευθύνη του εργοδότη είναι αντικειμενική και όταν η ευθύνη εφάπτεται με παραβίαση κανόνων του εργατικού δικαίου έχουμε ειδική πλέον παραβίαση ευθύνης για τα μέτρα υγείας και ασφάλειας. Προς το παρόν αυτό δεν έχει βγει». Ο νόμος που καθορίζει τα μέτρα ασφαλείας και υγιεινής στη Βιομηχανία ισχύει από το 2010 και προβλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις ειδικά σε σχέση με τον έλεγχο συστημάτων αερίου.
Η πιστοποιημένη εταιρία INDUSTRIAL SAFETY που διενεργεί ελέγχους ασφαλείας σε βιομηχανίες επισημαίνει πώς:
Το δίκτυο σωληνώσεων πρέπει να επιθεωρείται σε μηνιαία βάση, για πιθανές διαρροές, από πιστοποιημένο φορέα
Η μελέτη πυρασφάλειας πρέπει να επικαιροποιείται 3 χρόνια
και η επιθεώρησή αισθητήρων ανά 6 μήνες
Ο κλάδος τροφίμων και ποτών προκήρυξε πανελλαδική απεργία στις βιομηχανίες τροφίμων στις 2 Φεβρουαρίου με με αίτημα την ενίσχυση της ασφάλειας στην εργασία.
Βαρύ κλίμα και καταγγελίες για τη φονική έκρηξη στο εργοστάσιο της “Βιολάντα” στα Τρίκαλα
Σε βαθύ πένθος έχουν βυθιστεί οι οικογένειες των πέντε γυναικών που βρήκαν τραγικό θάνατο στο εργοστάσιο μπισκότων στα Τρίκαλα. Συγγενείς και φίλοι καταγγέλλουν ότι οι εργαζόμενοι είχαν αναφέρει την έντονη οσμή στον χώρο, όμως, δεν εισακούστηκαν με αποτέλεσμα τη φονική έκρηξη. Eίχαν αναφέρει τουλάχιστον μια εβδομάδα πριν τη φονική έκρηξη, ότι στο χώρο που εργάζονταν υπήρχε μυρωδιά καυσίμου. Δεν τους άκουσε όμως κανείς και κάηκαν ζωντανές, όπως καταγγέλλουν συγγενείς τους.
Στο χωριό της Σταυρούλας, ο πόνος είναι ο βουβός. Δούλευε όλη νύχτα για 10 χρόνια στο εργοστάσιο, ώστε τη ημέρα να προσέχει τα αγγελούδια της. Ο πατέρας της Βασιλικής, από την άλλη πλευρά, καταρρακωμένος μιλάει στην κάμερα του ΕΡΤnews. Ακόμη δεν μπορεί να διαχειριστεί ότι η κόρη του, έφυγε για πάντα από τη ζωή. Την ίδια ώρα, η Ελένη δούλευε αντίθετες βάρδιες με την μητέρα της στο ίδιο εργοστάσιο, για να μένει πάντα κάποιος με το παιδί. Η Έλενα, η Σταυρούλα, η Βασιλική, η Αναστασία και η Αγάπη, ήταν γυναίκες που πάλευαν για το ψωμί του μέχρι το θάνατο. Η τελευταία πράξη της τραγωδίας θα γραφτεί στις κηδείες των πέντε θυμάτων.