Μετά τη δραματική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και την εμπλοκή της Κύπρου (και την έμμεση της Ελλάδας) πολλοί αναρωτήθηκαν τι συμβαίνει πλέον σε περίπτωση επιστράτευσης στη χώρα μας και εάν το νέο νομοσχέδιο Δένδια αλλάζει κάτι ή όχι.
Αναδιάρθωση
Οι πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες επικεντρώνονται κυρίως στην αναδιοργάνωση της δομής δυνάμεων, στη βελτίωση της λειτουργίας της εφεδρείας και στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό των διαδικασιών, χωρίς να ανατρέπουν τη βασική αρχιτεκτονική του συστήματος επιστράτευσης που ισχύει εδώ και χρόνια.
Η επιστράτευση στην Ελλάδα ενεργοποιείται με κυβερνητική απόφαση σε περίπτωση πολέμου ή γενικευμένης απειλής κατά της εθνικής ασφάλειας και μπορεί να είναι γενική ή μερική. Το ποιοι καλούνται πρώτοι δεν καθορίζεται αυθαίρετα, αλλά βάσει επιχειρησιακών σχεδίων που έχουν εκπονηθεί από το ΓΕΕΘΑ και τα Γενικά Επιτελεία.
Ενεργός εφεδρεία
Στην πρώτη φάση ενεργοποιείται η λεγόμενη ενεργός εφεδρεία, δηλαδή οι έφεδροι που έχουν απολυθεί σχετικά πρόσφατα και θεωρούνται επιχειρησιακά πιο έτοιμοι. Πρόκειται κυρίως για νεότερες ηλικιακές κλάσεις, των οποίων η εκπαίδευση είναι πιο πρόσφατη και η φυσική κατάσταση κατά κανόνα καλύτερη. Παράλληλα, προτεραιότητα δίνεται σε κρίσιμες ειδικότητες, όπως χειριστές αντιαεροπορικών συστημάτων, τεχνικοί, διαβιβαστές, προσωπικό ειδικών δυνάμεων και υγειονομικό προσωπικό, ανάλογα με το είδος της απειλής.
Μερική επιστράτευση
Σε περίπτωση μερικής επιστράτευσης, καλούνται πρώτα οι έφεδροι που ανήκουν οργανικά σε συγκεκριμένες μονάδες οι οποίες ενισχύονται ή αναπτύσσονται άμεσα, ιδίως σε παραμεθόριες περιοχές και νησιωτικούς σχηματισμούς. Αν η κρίση κλιμακωθεί ή παραταθεί, η επιστράτευση μπορεί να επεκταθεί σε μεγαλύτερες ηλικιακές κλάσεις εφέδρων.
Οι αλλαγές που έχουν προωθηθεί σε επίπεδο νομοθεσίας δεν μεταβάλλουν αυτή τη βασική σειρά προτεραιότητας. Εκεί όπου δίνεται έμφαση είναι στην καλύτερη καταγραφή και επικαιροποίηση των στοιχείων των εφέδρων, στη βελτίωση της διασύνδεσης με τις μονάδες επιστράτευσης και στον εκσυγχρονισμό των μηχανισμών ειδοποίησης, ώστε η διαδικασία να γίνεται ταχύτερα και με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Συνεπώς, με βάση το ισχύον πλαίσιο, πρώτοι καλούνται οι νεότεροι έφεδροι της ενεργού εφεδρείας και όσοι διαθέτουν κρίσιμες ειδικότητες που απαιτούνται άμεσα από τα επιχειρησιακά σχέδια. Το νέο νομοσχέδιο δεν αλλάζει τη θεμελιώδη λογική της επιστράτευσης, αλλά επιδιώκει να καταστήσει τον μηχανισμό πιο σύγχρονο, πιο λειτουργικό και πιο άμεσα εφαρμόσιμο σε συνθήκες κρίσης.