άθε χρόνο θα μπορούσαν να προληφθούν επτά εκατομμύρια περιπτώσεις καρκίνου, αναφέρει η πρώτη παγκόσμια ανάλυση. Μια έκθεση επιστημόνων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι το 37% των καρκίνων προκαλείται από λοιμώξεις, επιλογές τρόπου ζωής και περιβαλλοντικούς ρύπους που θα μπορούσαν να αποφευχθούν. Οι ερευνητές δήλωσαν ότι η έκθεσή τους έδειξε ότι υπάρχει μια «ισχυρή ευκαιρία» να μεταμορφωθεί η ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων.
«Τώρα διαθέτουμε τις πληροφορίες που απαιτούνται για την πρόληψη του καρκίνου πριν ακόμη εμφανιστεί», δήλωσε η Isabelle Soerjomataram, ειδικός στην επιτήρηση του καρκίνου στο Διεθνές Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC).
Σε συνέντευξη Τύπου την περασμένη εβδομάδα, η Soerjomataram και ο συνάδελφός της Andre Ilbawi παρουσίασαν τα ευρήματα μιας μελέτης που αφορούσε 36 τύπους καρκίνου σε 185 χώρες. Οι δύο συνυπέγραψαν και δημοσίευσαν τα αποτελέσματα τους στο ιατρικό περιοδικό Nature Medicine στις 3 Φεβρουαρίου 2026.
Η μελέτη ξεκινά με ένα στατιστικό στοιχείο τόσο εντυπωσιακό όσο η αρχική δήλωση της ειδικού: 7,1 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις καρκίνου συνδέθηκαν με αυτό που είναι γνωστό ως «τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου (MRF)», όπως η κατανάλωση καπνού ή αλκοόλ, καθώς και διάφορες λοιμώξεις. Αυτό αντιστοιχεί στο 37,8% του συνόλου των 18,7 εκατομμυρίων νέων περιπτώσεων καρκίνου το 2022.
Η έρευνα σχετικά με τους MRF δεν είναι καινούργια. Γνωρίζουμε από καιρό ότι οι αυτοί οι παράγοντες, στους οποίους περιλαμβάνονται επίσης η παχυσαρκία, η ατμοσφαιρική ρύπανση και άλλες περιβαλλοντικές τοξίνες, μπορούν να είναι καρκινογόνοι.
Και ο ισχυρισμός ότι είναι δυνατό «ο καρκίνος να προληφθεί πριν εμφανιστεί» εξαρτάται επίσης από πολλούς άλλους παράγοντες, όπως η πρόσβαση σε πόρους υγειονομικής περίθαλψης, κάτι που δεν είναι δεδομένο σε όλο τον κόσμο.
Ωστόσο, τα στοιχεία αυτής της μελέτης προσφέρουν ορισμένες πληροφορίες σχετικά με τις επιπτώσεις των MRF, οι οποίες μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή και το φύλο.
Οι συγγραφείς εξέτασαν 30 MRF, συμπεριλαμβανομένων του καπνού, του αλκοόλ, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της επαγγελματικής έκθεσης σε τοξίνες όπως ο αμίαντος, καθώς και τον υψηλό δείκτη μάζας σώματος (BMI), την ανεπαρκή σωματική δραστηριότητα, το άτμισμα και την έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία (UVR).
Και, για πρώτη φορά σε μια μελέτη που αφορούσε τους MRF, οι ερευνητές συμπεριέλαβαν επίσης μολυσματικούς παράγοντες, όπως η ηπατίτιδα Β και ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).
Η ομάδα χρησιμοποίησε δεδομένα για περιπτώσεις καρκίνου από το 2022 και από τους 30 παράγοντες κινδύνου μια δεκαετία νωρίτερα για να πραγματοποιήσει τη στατιστική της ανάλυση.
Οι τρεις κύριοι παράγοντες που συνέβαλαν σε περισσότερα από 18 εκατομμύρια κρούσματα καρκίνου σε όλο τον κόσμο ήταν:
το κάπνισμα καπνού, που προκάλεσε 3,3 εκατομμύρια κρούσματα καρκίνου
οι λοιμώξεις, που προκάλεσαν 2,3 εκατομμύρια κρούσματα καρκίνου
η κατανάλωση αλκοόλ, που οδήγησε σε 700.000 κρούσματα καρκίνου.
Η διαφορά ανάμεσα στα δύο φύλα
Ωστόσο, τα συνολικά στοιχεία κρύβουν μια πιο σύνθετη εικόνα του κινδύνου καρκίνου σε όλο τον κόσμο. Υπάρχει μια έντονη διαφορά μεταξύ των φύλων, καθώς το 45% των καρκίνων στους άνδρες μπορούν να προληφθούν, σε σύγκριση με το 30% στις γυναίκες, εν μέρει λόγω των υψηλότερων επιπέδων καπνίσματος μεταξύ των ανδρών.
Στις γυναίκες που ζουν στην Ευρώπη, οι τρεις κύριες αιτίες καρκίνου, που μπορούν να προληφθούν, είναι το κάπνισμα, ακολουθούμενο από τις λοιμώξεις και την παχυσαρκία.
Στην υποσαχάρια Αφρική, από την άλλην, οι λοιμώξεις κυριαρχούν και αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 80% των προληπτέων καρκίνων στις γυναίκες.
Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των καρκίνων θα πρέπει να προσαρμοστούν σε κάθε περιοχή ή χώρα.
«Αυτή η ιστορική μελέτη αποτελεί μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση των καρκίνων που μπορούν να προληφθούν σε παγκόσμιο επίπεδο, ενσωματώνοντας για πρώτη φορά τις μολυσματικές αιτίες του καρκίνου παράλληλα με τους συμπεριφορικούς, περιβαλλοντικούς και επαγγελματικούς κινδύνους», δήλωσε η Soerjomataram.
«Η αντιμετώπιση αυτών των προληπτικών αιτιών αποτελεί μία από τις πιο ισχυρές ευκαιρίες για τη μείωση του παγκόσμιου φορτίου του καρκίνου».
Η έκθεση έδειξε, επίσης, ότι ο καρκίνος του πνεύμονα (που συνδέεται με το κάπνισμα και την ατμοσφαιρική ρύπανση), ο καρκίνος του στομάχου (που συνδέεται με τη λοίμωξη από H. pylori) και ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας (που συνδέεται με τη λοίμωξη από HPV) αποτελούσαν σχεδόν το ήμισυ όλων των προληπτικών περιπτώσεων καρκίνου.
Ο Δρ Andre Ilbawi, επικεφαλής της ομάδας για τον έλεγχο του καρκίνου στον ΠΟΥ, δήλωσε ότι η μελέτη ήταν «καλή είδηση», καθώς έδειξε ότι κάτι μπορεί να γίνει, και επεσήμανε την επιτυχία των χωρών που έχουν εισαγάγει πολιτικές για την καταπολέμηση του καπνίσματος ή τον εμβολιασμό κατά του HPV.
«Το ποσοστό των καρκίνων που μπορούν να προληφθούν μπορεί να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου και ο στόχος μας είναι να το φέρνουμε όσο το δυνατόν πιο κοντά στο μηδέν», δήλωσε.
Η 4η Φεβρουαρίου έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου. Σύμφωνα με το Britannica, σηματοδοτήθηκε το 2000, στην πρώτη Παγκόσμια Σύνοδο Κορυφής κατά του Καρκίνου, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι. Σε αυτή τη συνάντηση, ηγέτες κυβερνητικών φορέων και οργανώσεων για τον καρκίνο από όλο τον κόσμο υπέγραψαν τον Χάρτη των Παρισίων κατά του Καρκίνου, ένα έγγραφο που περιείχε 10 άρθρα, τα οποία περιέγραφαν μια συλλογική παγκόσμια δέσμευση για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με καρκίνο και για τη συνεχή επένδυση και την προώθηση της έρευνας, της πρόληψης και της θεραπείας του καρκίνου.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη World Health Organization (@who)