Τέλος εποχής για τις πάμφθηνες αγορές μέσω Διαδικτύου από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με έναν ριζικό και σαρωτικό κανονισμό, τον οποίο υπογράφει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθιερώνεται η επιβολή προσωρινού δασμού ύψους 3 ευρώ ανά είδος εμπορεύματος για όλες τις online αγορές από τρίτες χώρες.
Το νέο αυτό καθεστώς πρόκειται να εφαρμοστεί καθολικά σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. από την 1η Ιουλίου, ανατρέποντας πλήρως τα δεδομένα για εκατομμύρια καταναλωτές που έχουν συνηθίσει να ψωνίζουν από δημοφιλείς κινεζικές και ασιατικές πλατφόρμες.
Φρένο στα δισεκατομμύρια δέματα και τον αθέμιτο ανταγωνισμό
Η συγκεκριμένη παρέμβαση στοχεύει ευθέως στην καρδιά του μοντέλου λειτουργίας εταιρειών όπως η Temu, η Shein, η AliExpress, αλλά και η Trendyol. Μέχρι σήμερα, τα μικροδέματα χαμηλής αξίας –κάτω των 150 ευρώ– εισάγονταν χωρίς εξαντλητικές διαδικασίες ελέγχου και τελωνειακών εξόδων για λόγους αποσυμφόρησης των αρχών. Αυτό το καθεστώς (de minimis) καταργείται οριστικά.
Η αλλαγή αυτή κυοφορείτο εδώ και έναν χρόνο και «κλείδωσε» οριστικά στο συμβούλιο υπουργών Οικονομικών (Ecofin) τον περασμένο Νοέμβριο. Στη συγκεκριμένη συνεδρίαση, ο Κυριάκος Πιερρακάκης είχε ταχθεί σθεναρά υπέρ της άμεσης κατάργησης του ορίου των 150 ευρώ και της επίσπευσης των μέτρων για το 2026, με στόχο την προστασία των ευρωπαϊκών μικρομεσαίων επιχειρήσεων από τον εισαγόμενο αθέμιτο ανταγωνισμό.
Σύμφωνα με τον νέο εκτελεστικό κανονισμό (2026/1200) που παρουσιάζει το «business stories», το «τρίευρο» αποτελεί ένα μεταβατικό μέτρο που θα ισχύει για ένα έτος, με ορίζοντα λήξης (ή παράτασης) την 1η Ιουλίου 2028, προτού αντικατασταθεί από μια μόνιμη ρύθμιση.
Προσοχή: Ο δασμός επιβάλλεται ανά είδος και ΟΧΙ ανά δέμα!
Η μεγάλη παγίδα του νέου κανονισμού, η οποία αναμένεται να προκαλέσει δυσάρεστες εκπλήξεις στους καταναλωτές, κρύβεται στον τρόπο υπολογισμού της χρέωσης. Το τέλος των 3 ευρώ δεν επιβάλλεται στο συνολικό πακέτο, αλλά ξεχωριστά σε κάθε διαφορετικό είδος εμπορεύματος (βάσει του εξαψήφιου κωδικού TARIC) που περιέχεται μέσα σε αυτό.
Αν κατά τον τελωνισμό ένα δέμα περιλαμβάνει προϊόντα από διαφορετικές κατηγορίες, η χρέωση θεωρείται χωριστή τελωνειακή διασάφηση για το καθένα και ο δασμός αθροίζεται.
Για παράδειγμα, αν μια παραγγελία περιέχει μία μεταξωτή μπλούζα (Δασμολογική Κατηγορία 1) και δύο μάλλινες μπλούζες (Δασμολογική Κατηγορία 2), το τελωνείο αναγνωρίζει δύο διακριτά είδη. Συνεπώς, παρότι έρχονται σε ένα ενιαίο πακέτο, ο δασμός διπλασιάζεται και φτάνει τα 6 ευρώ (3+3 ευρώ). Αν οι κατηγορίες των προϊόντων είναι τρεις ή τέσσερις, ο προσωρινός δασμός εκτινάσσεται στα 9 ή 12 ευρώ αντίστοιχα, προσθέτοντας ένα τεράστιο καπέλο στο τελικό κόστος.
Ποιες πλατφόρμες επηρεάζονται
Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορά το σύνολο των εξ αποστάσεως αγορών από τρίτες χώρες. Στο μικροσκόπιο μπαίνουν:
Οι ασιατικές πλατφόρμες: Temu, Shein, AliExpress, Trendyol κ.λπ.
Τα μεγαθήρια της Δύσης: ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο (Amazon, eBay, Asos κ.λπ.), καθώς ο κανονισμός δεν τις εξαιρεί από τη νέα ρύθμιση.
Οι ευρωπαϊκές αποθήκες τρίτων χωρών: Η επιβάρυνση θα εφαρμοστεί τελικά και για τα δέματα που έρχονται από αποθήκες που έχουν στήσει αυτές οι εταιρείες εντός του εδάφους της Ε.Ε., θέμα το οποίο θα ρυθμιστεί άμεσα με ειδική συμπληρωματική πράξη.
Παραδείγματα: Πόσο θα πληρώνει πλέον ο καταναλωτής
Με την προσθήκη του προσωρινού δασμού πάνω στο υφιστάμενο καθεστώς του ΦΠΑ, το τελικό κόστος για τυπικές αγορές χαμηλής αξίας (10-20 ευρώ) εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά τουλάχιστον 15% με 30%, ενώ σε πολλές περιπτώσεις η επιβάρυνση θα είναι σοκαριστική:
Αγορά είδους αξίας 1 ευρώ: Επιβάλλεται ο δασμός των 3 ευρώ, ανεβάζοντας την τιμή στα 4 ευρώ (πριν τον ΦΠΑ) – δηλαδή επιβάρυνση 300%!
Αγορά είδους αξίας 5 ευρώ: Με την προσθήκη των 3 ευρώ, ο καταναλωτής θα πληρώσει 8 ευρώ (επιβάρυνση 60%).
Μικτή παραγγελία 20 ευρώ με 5 διαφορετικά είδη (π.χ. μία θήκη κινητού, μια βεντάλια, ένα ποτηράκι, ένα ζευγάρι κάλτσες και ένα βραχιόλι): Ο δασμός πενταπλασιάζεται στα 15 ευρώ και ο λογαριασμός εκτινάσσεται στα 35 ευρώ πριν τον ΦΠΑ (επιβάρυνση 75%).
Παραγγελία 24 ευρώ με 4 διαφορετικά είδη: Η πρόσθετη χρέωση είναι 12 ευρώ, διαμορφώνοντας το κόστος στα 36 ευρώ (επιβάρυνση 50%).
Πώς μπορεί να μειωθεί η επιβάρυνση;
Η μοναδική «διέξοδος» για να μην πολλαπλασιαστεί ο δασμός είναι οι μαζικές αγορές προϊόντων που ανήκουν στον ίδιο ακριβώς κωδικό είδους (TARIC).
Αν ένας αγοραστής παραγγείλει 15 ίδια ποτήρια ή 15 ίδιες μπλούζες συνολικής αξίας 20 ευρώ, θα χρεωθεί με μόνο έναν δασμό 3 ευρώ, επειδή πρόκειται για ένα και μοναδικό είδος (τελικό κόστος 23 ευρώ, επιβάρυνση 15%).
Αντίστοιχα, αν αγοράσει 5 τσάντες (ίδιας κατηγορίας) συνολικής αξίας 60 ευρώ, η επιβάρυνση θα παραμείνει στα 3 ευρώ, με τον τελικό λογαριασμό να διαμορφώνεται στα 63 ευρώ, καθώς η ποσότητα δεν αυξάνει το τέλος αν ο κωδικός είδους παραμένει κοινός.
Οι νέοι αυτοί κανόνες, εκτός από την κατακόρυφη αύξηση των τιμών, αναμένεται να περιπλέξουν σημαντικά και τη διαδικασία επιστροφής των προϊόντων εκτός Ε.Ε., κάνοντας πλέον τις «φθηνές» online αγορές από την Ασία οικονομικά ασύμφορες.
