Ας είμαστε ειλικρινείς, οι περισσότεροι δεν ξέραμε καν ποιος ήταν ο Akylas. Τον μάθαμε από ένα video που κυκλοφόρησε πριν κάποιες εβδομάδες από την πρώτη του εμφάνιση. Ένας μουσάτος τύπος ντυμένος στα μαύρα με γυαλιά ηλίου που παραπέμπουν σε θαμώνα rave party, σκουφάκι με αυτάκια και κολιέ με Pokeball σε ένα επιθετικό πορτοκαλί φόντο. Πλήθος οικείων οπτικών στοιχείων και αντιφάσεων που καταφέρνουν να αιχμαλωτίζουν την προσοχή μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτων με σκοπό την αποκωδικοποίησή τους.
Η μουσική που κάνει ο Akylas είναι δύσκολο να περιγραφεί. Θα την περιγράφαμε ως ένα earworm pop αποτέλεσμα με διάσπαρτα στοιχεία από techno, Βαλκάνια και Αραβικό κόσμο. Πλαισιώνεται με ένα ιδιαίτερο χορευτικό που θυμίζει έντονα anime σε παράκρουση, video game και ταυτόχρονα κάποιο βίντεο στο TikTok. Θα είμαι ειλικρινής μαζί σας· το πρώτο πράγμα που ένιωσα όταν τον είδα ήταν αμηχανία. Μία μείξη τόσο από ετεροντροπή (cringe) όσο και θλίψη για την αισθητική της Eurovision και της Gen-Z.
Η αλήθεια είναι πως ο Akylas είναι ένας πολύ καλός performer διότι κάνει ό,τι χρειάζεται να πετύχει και αυτό τον κατέστησε επίκεντρο της φετινής ελληνικής συμμετοχής στη Eurovision.
Ο Akylas και η κριτική του καταναλωτισμού
Μέχρι στιγμής δεν έχω μιλήσει καθόλου για τους στίχους του. Το κομμάτι είναι γραμμένο στα ελληνικά και χρησιμοποιεί σε δύο σημεία του ισπανικά και γαλλικά. Στην πραγματικότητα είναι ένας μονόλογος που εστιάζει στη διεθνοποιημένη γλώσσα των συμβόλων πλούτου και της ανάγκης των ατόμων για την κατάκτηση της κορυφής. Υπό μία οπτική θα μπορούσαμε να πούμε πως ο Akylas μέσα από όλη αυτή την kitsch αισθητική καταφέρνει να διακωμωδήσει τη σύγχρονη ζωή και το grind culture.
Αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αν αναγνωστεί παράλληλα με τις συνεντεύξεις του στις οποίες εστίασε έντονα στην ταξική του διάσταση και την ανάγκη να εργάζεται για να χρηματοδοτεί τα μουσικά projects του. Ως αυθεντικός Zoomer βέβαια φρόντισε να παίξει και με τα identity politics και την queer ταυτότητά του.
Είναι όμως τόσο πρωτοποριακό και ανατρεπτικό αυτό που επιχειρεί ο Akylas; Το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα ως Millennial ήταν πως το «Ferto» αποτελεί τη σύγχρονη εκδοχή του «Κάτι» της Καίτης Γαρμπή. Το «Κάτι» είναι η ουσία της κριτικής και της αποδόμησης των συμβόλων της ελληνικής επίπλαστης χρηματιστηριακής ευημερίας του 2000. Προσωπικά το κατατάσσω ανάμεσα στα πιο έξυπνα κομμάτια της ελληνικής μουσικής βιομηχανίας.
Η νοσταλγία, ο Fisher και η υπόσχεση ενός χαμένου μέλλοντος
Για να γίνει κατανοητός ο παραλληλισμός του «Ferto» με το «Κάτι» και να το δούμε ως μορφή νοσταλγίας, θα πρέπει να καταφύγουμε στον Mark Fisher. Στο βιβλίο του «Η ακύρωση του Μέλλοντος» που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Αντίποδες, ο Fisher με τον χαρακτηριστικό πεσιμισμό του διακρίνει το τέλος κάθε αισθητικής πρωτοπορίας στην pop culture. Πλέον δεν μπορεί να διακριθεί ο χρόνος για τον οποίον μιλά η μουσική, καθώς αυτή λειτουργεί ως μία διαρκής νοσταλγία τόσο για ένα παρελθόν που πέρασε, όσο και για ένα μέλλον το οποίο δεν υπήρξε ποτέ.
Μία από τις σκέψεις που με διακατέχει από τη μέρα που είδα για πρώτο φορά το «Ferto» είναι πως ο τρόπος που μιλά ο Akylas για τον καταναλωτισμό δεν διαφέρει σε τίποτα από εκείνον της Καίτης Γαρμπή το 2000. Μάλιστα αν αφαιρεθούν κάποιες αναφορές που μαρτυρούν τα status symbols της κάθε δεκαετίας, τότε δεν καταλαβαίνεις ποιο από τα δύο γράφτηκε πρώτο, επιβεβαιώνοντας κάθε λέξη του Fisher.
Κατά έναν τρόπο, λοιπόν, το «Ferto» θα μπορούσε να γίνει κατανοητό και ως μία μορφή νοσταλγίας την οποία ο Akylas δεν έζησε στην ουσία ποτέ, καθώς ήταν πολύ μικρός και δεν διατηρεί πραγματικές μνήμες από αυτή την εποχή. Ακόμα και η χρήση των Pokemon, μαρτυρά αυτή τη νοσταλγία για το φαντασιακό παρελθόν, καθώς ο τρόπος που συσχετίστηκε αργότερα με αυτά, διαφέρει σε τεράστιο βαθμό από το τι σημαίνουν για έναν Millennial που έζησε στο μεταίχμιο αναλογικού και ψηφιακού κόσμου.
Τα πολιτισμικά αγαθά και οι εποχές δεν έχουν ιδιοκτήτες, όμως συνδέονται με μνήμες και συναισθήματα. Το «Ferto», όσο ανεβαστικό και αν είναι, με θλίβει βαθιά, γιατί σε αυτό αντανακλάται μία γενιά καλλιτεχνών που δεν έχει σημεία αναφοράς, επαφή με μεγάλες αφηγήσεις ή κάτι άξιο έκφρασης. Βασίζεται σε ένα υλικό που περιπλέκει το φαντασιακά ακυρωμένο μέλλον με το χαμένο παρελθόν και στο τέλος διαμορφώνεται με έναν τρόπο, ώστε να γίνει viral με διάρκεια όσο και η θέαση ενός reel στη ροή των social media.
