Η κνίδωση είναι μια συχνή δερματική πάθηση που προκαλεί ξαφνικά εξανθήματα στο δέρμα, τα οποία συνοδεύονται συνήθως από έντονη φαγούρα ή αίσθημα καψίματος.
Αν και τις περισσότερες φορές είναι ακίνδυνη και παροδική, υπάρχουν περιπτώσεις όπου απαιτείται ιατρική αξιολόγηση.
Τι είναι η κνίδωση;
Η κνίδωση εκδηλώνεται με κόκκινα, πρησμένα εξανθήματα (πομφοί) που εμφανίζονται απότομα στο δέρμα. Τα σημάδια αυτά:
διαφέρουν σε μέγεθος (από πολύ μικρά έως μεγάλα),
μπορεί να ενώνονται μεταξύ τους,
αλλάζουν σχήμα ή θέση,
υποχωρούν συνήθως μέσα σε ώρες, αλλά μπορεί να επανεμφανιστούν.
Η αντίδραση αυτή οφείλεται στην απελευθέρωση ισταμίνης στο δέρμα και μπορεί να σχετίζεται είτε με αλλεργία είτε με άγνωστη αιτία.
Ποια συμπτώματα προκαλεί;
Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα είναι:
έντονη φαγούρα,
κοκκίνισμα και πρήξιμο του δέρματος,
αίσθημα καύσου ή τσιμπήματος,
εμφάνιση σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος (χέρια, πόδια, κορμός, πρόσωπο),
σπανιότερα σε «ευαίσθητες» περιοχές όπως χείλη, γλώσσα, αυτιά.
Σημαντικό: Αν παρουσιαστεί πρήξιμο στον λαιμό, στη γλώσσα ή δυσκολία στην αναπνοή, απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια.
Ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες;
Η κνίδωση προκαλείται συχνά από αλλεργική αντίδραση. Συνήθεις αιτίες είναι:
τρόφιμα (π.χ. αυγά, οστρακοειδή, ξηροί καρποί),
τσιμπήματα εντόμων,
φαρμακευτική αγωγή (π.χ. αντιβιοτικά, παυσίπονα),
έκθεση σε κρύο, ζέστη ή ήλιο,
επαφή με κατοικίδια ζώα,
επαφή με φυτά όπως ο κισσός,
έντονο στρες ή λοιμώξεις (σε ορισμένες περιπτώσεις).
Οξεία και χρόνια κνίδωση
Οξεία κνίδωση: Διαρκεί από λίγες ώρες έως μερικές ημέρες και συνήθως υποχωρεί μόνη της.
Χρόνια κνίδωση: Όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή επανεμφανίζονται για πάνω από 1 μήνα. Μπορεί να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια και συχνά δεν σχετίζεται με εμφανή αλλεργία.
Στη χρόνια μορφή, διερευνώνται πιθανοί παράγοντες όπως:
ορμονικές διαταραχές,
αυτοάνοσα νοσήματα,
διαταραχές του ανοσοποιητικού.
Πώς αντιμετωπίζεται η κνίδωση;
Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα και τη διάρκεια των συμπτωμάτων:
Ήπιες περιπτώσεις:
Χορήγηση αντιισταμινικών, που μειώνουν τη φαγούρα και το πρήξιμο.
Πιο έντονες περιπτώσεις:
Μπορεί να δοθούν φάρμακα με κορτιζόνη για μικρό χρονικό διάστημα ή άλλα αντιφλεγμονώδη.
Χρόνια κνίδωση:
Απαιτείται παρακολούθηση από δερματολόγο και εξατομικευμένη θεραπεία, με στόχο τον έλεγχο των εξάρσεων και τον εντοπισμό πιθανών αιτίων.
Πότε χρειάζεται ιατρική επίβλεψη η κνίδωση;
Παρότι η κνίδωση είναι συχνά ακίνδυνη και υποχωρεί μόνη της, υπάρχουν συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου δεν πρέπει να αγνοηθεί και απαιτείται ιατρική αξιολόγηση:
Άμεση ιατρική βοήθεια (επείγον)
Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια ή καλέστε το ΕΚΑΒ αν εμφανιστεί:
Πρήξιμο σε χείλη, γλώσσα, λαιμό ή πρόσωπο
Δυσκολία στην αναπνοή, βράγχος φωνής ή αίσθημα «σφιξίματος» στον λαιμό
Ζάλη, λιποθυμία, ταχυκαρδία ή πτώση πίεσης
(πιθανά σημάδια σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης/αγγειοοιδήματος)
Ιατρική αξιολόγηση (εντός ημερών)
Κλείστε ραντεβού με γιατρό όταν:
Η κνίδωση επιμένει πάνω από 24–48 ώρες ή επαναλαμβάνεται συχνά
Τα συμπτώματα διαρκούν πάνω από 1 μήνα (ύποπτη για χρόνια κνίδωση)
Η φαγούρα ή το πρήξιμο είναι έντονα και δεν ανακουφίζονται με απλά αντιισταμινικά
Συνοδεύεται από πυρετό, πόνο στις αρθρώσεις, αδυναμία ή άλλα γενικά συμπτώματα
Εμφανίζεται μετά από νέο φάρμακο, τροφή ή τσίμπημα εντόμου
Υπάρχει ιστορικό αλλεργιών, άσθματος ή αυτοάνοσων νοσημάτων
Αφορά βρέφη, παιδιά, εγκύους ή άτομα με χρόνια νοσήματα
Χρήσιμες συμβουλές μέχρι να δείτε γιατρό
Αποφύγετε πιθανούς εκλυτικούς παράγοντες (νέα τρόφιμα/φάρμακα)
Μην ξύνετε τις βλάβες· προτιμήστε δροσερές κομπρέσες
Φορέστε άνετα, βαμβακερά ρούχα
Καταγράψτε πότε εμφανίστηκε, τι προηγήθηκε και πόσο διαρκεί
Συμπέρασμα
Η κνίδωση είναι στις περισσότερες περιπτώσεις παροδική και μη επικίνδυνη, όμως δεν πρέπει να αγνοείται όταν επιμένει ή συνοδεύεται από έντονα συμπτώματα. Η έγκαιρη αξιολόγηση και η σωστή αντιμετώπιση προσφέρουν άμεση ανακούφιση και αποτρέπουν επιπλοκές.