ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ανατροπές στις λαϊκές αγορές: Τι αλλάζει σε άδειες, μετακινήσεις και θέσεις
Από ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ – 16 Οκτωβρίου 2026
Λαϊκές αγορές: Νέοι κανόνες για άδειες και θέσεις – Ποιοι κινδυνεύουν να χάσουν τη θέση τους
Σημαντικές διευκρινίσεις για τη λειτουργία των λαϊκών αγορών, τις άδειες των πωλητών και τη διαδικασία παραχώρησης θέσεων δίνει νέα εγκύκλιος του υπουργείου Ανάπτυξης. Οι ρυθμίσεις αφορούν παραγωγούς, επαγγελματίες πωλητές και χειροτέχνες-καλλιτέχνες, ενώ ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις απουσίες από τις αγορές, στις προθεσμίες μεταβίβασης αδειών και στη μετάβαση από τις έντυπες στις ψηφιακές άδειες.Υπηρεσίες ειδησεογραφίας
Αλλάζουν οι διαδικασίες στις λαϊκές αγορές
Νέο τοπίο στη διαχείριση των θέσεων και των αδειών στις λαϊκές αγορές διαμορφώνουν οι διευκρινίσεις του υπουργείου Ανάπτυξης, οι οποίες αποσαφηνίζουν την εφαρμογή της νομοθεσίας για το υπαίθριο εμπόριο.
Η εγκύκλιος, που αναρτήθηκε στη Διαύγεια, αφορά την εφαρμογή του νόμου 4849/2021, όπως τροποποιήθηκε με τον νόμο 5297/2026, και απευθύνεται στις αρμόδιες υπηρεσίες που διαχειρίζονται τις λαϊκές αγορές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα χιλιάδων παραγωγών και επαγγελματιών πωλητών, από τη δυνατότητα εξασφάλισης εποχικής θέσης μέχρι τη μετακίνηση σε άλλη αγορά και τις προϋποθέσεις διατήρησης μιας άδειας.
Οι διευκρινίσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία και για τις λαϊκές αγορές της Κεφαλονιάς, καθώς οι γενικοί κανόνες του θεσμικού πλαισίου εφαρμόζονται και στις τοπικές αγορές, με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων και αποφάσεων των αρμόδιων αρχών.Ταξιδιωτικός οδηγός Κεφαλονιάς
Εποχικές θέσεις: Τι προβλέπεται για τους παραγωγούς
Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις αφορά τη διάθεση θέσεων για την κάλυψη εποχικών αναγκών.
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις, μπορεί να διατίθεται για εποχική δραστηριοποίηση ποσοστό έως 10% του συνόλου των θέσεων κάθε λαϊκής αγοράς.
Η ρύθμιση απευθύνεται κυρίως σε παραγωγούς που διαθέτουν προϊόντα συγκεκριμένες περιόδους του έτους και δεν έχουν απαραίτητα ανάγκη μόνιμης παρουσίας στην ίδια αγορά.
Η ίδια θέση μπορεί να παραχωρείται διαδοχικά σε διαφορετικούς παραγωγούς, με ανώτατη διάρκεια έξι μηνών για κάθε παραγωγό.
Έτσι, δίνεται η δυνατότητα αξιοποίησης μιας θέσης από περισσότερους ενδιαφερομένους μέσα στο ίδιο έτος, ανάλογα με την εποχικότητα της παραγωγής.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη για παραγωγούς αγροτικών προϊόντων, των οποίων η συγκομιδή και η διάθεση περιορίζονται σε συγκεκριμένους μήνες.
Η διαδικασία των 48 ωρών και η ηλεκτρονική κλήρωση
Η παραχώρηση εποχικής θέσης δεν γίνεται χωρίς διαδικασία δημοσιότητας.
Η αίτηση του ενδιαφερόμενου παραγωγού αναρτάται στον διαδικτυακό τόπο της αρμόδιας αρχής για χρονικό διάστημα 48 ωρών.
Σκοπός είναι να έχουν τη δυνατότητα και άλλοι ενδιαφερόμενοι παραγωγοί να διεκδικήσουν την ίδια θέση.
Εφόσον δεν κατατεθεί δεύτερη αίτηση κατά το προβλεπόμενο διάστημα, η θέση παραχωρείται στον πρώτο υποψήφιο.
Αντίθετα, όταν περισσότεροι παραγωγοί εκδηλώσουν ενδιαφέρον για την ίδια θέση, η επιλογή πραγματοποιείται με ηλεκτρονική κλήρωση.
Η διαδικασία διενεργείται μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Αδειοδότησης και Διαχείρισης του Υπαίθριου Εμπορίου, γνωστού ως ΟΠΣΑΑ.
Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται η εφαρμογή ενιαίων και διαφανών κανόνων στην κατανομή των διαθέσιμων θέσεων.
Μετακίνηση πωλητών: Μόνο σε κενές θέσεις
Σαφείς κανόνες προβλέπονται και για τη μετακίνηση πωλητών από μία θέση ή αγορά σε άλλη.
Βασική προϋπόθεση είναι ότι μπορούν να διατεθούν αποκλειστικά κενές θέσεις.
Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία μετακίνησης δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατάληψη θέσης που έχει ήδη παραχωρηθεί νόμιμα σε άλλον πωλητή.
Όταν για την ίδια διαθέσιμη θέση υπάρχουν περισσότεροι ενδιαφερόμενοι, εφαρμόζεται και εδώ η διαδικασία ηλεκτρονικής κλήρωσης.
Η εγκύκλιος περιλαμβάνει ειδική πρόβλεψη για την Περιφέρεια Αττικής, όπου επιτρέπεται μετακίνηση σε διαφορετική αγορά εντός του ίδιου κορμού.
Για τις συγκεκριμένες διαδικασίες αναφέρονται χρονικά όρια ενός μήνα και καταληκτικές ημερομηνίες την 24η Μαρτίου και την 23η Σεπτεμβρίου κάθε έτους.
Οι ειδικές αυτές προβλέψεις για την Αττική δεν πρέπει να συγχέονται με το γενικό καθεστώς που εφαρμόζεται στις υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας.
Προσοχή στις απουσίες: Πότε χάνεται η θέση
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τους αδειούχους πωλητές στο ζήτημα της παρουσίας τους στη θέση δραστηριοποίησης.
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις, η μη προσέλευση αδειούχου επί 20 ημέρες ετησίως σε συγκεκριμένη θέση συνιστά σιωπηρή παραίτηση από αυτήν.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική πρόβλεψη, καθώς η απώλεια της θέσης μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες στην επαγγελματική δραστηριότητα και στο εισόδημα του πωλητή.
Η αρμόδια αρχή προχωρά στην έκδοση διαπιστωτικής πράξης, με την οποία καταγράφεται η συνδρομή των προβλεπόμενων προϋποθέσεων.
Ωστόσο, προβλέπεται δυνατότητα ένστασης εντός 15 ημερών από την κοινοποίηση της σχετικής πράξης.
Επομένως, η απώλεια της θέσης δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως διαδικασία χωρίς διοικητικό έλεγχο ή δυνατότητα αντίδρασης από τον ενδιαφερόμενο.
Οι πωλητές οφείλουν να ενημερώνονται για τις περιπτώσεις απουσίας που αναγνωρίζει η νομοθεσία και για τα δικαιολογητικά που ενδέχεται να απαιτούνται, ώστε να μην αντιμετωπίσουν προβλήματα λόγω εσφαλμένης καταγραφής.
Μεταβίβαση άδειας λόγω θανάτου: Η κρίσιμη προθεσμία
Σημαντική είναι και η διευκρίνιση σχετικά με τη μεταβίβαση άδειας παραγωγού ή επαγγελματία πωλητή σε περίπτωση θανάτου του κατόχου της.
Η σχετική αίτηση πρέπει να υποβληθεί εντός 12 μηνών.
Εάν η προθεσμία παρέλθει χωρίς να έχει υποβληθεί η προβλεπόμενη αίτηση, η άδεια παύει αυτοδικαίως να ισχύει και δεν μπορεί πλέον να μεταβιβαστεί.
Η πρόβλεψη αυτή αφορά οικογένειες που επιθυμούν να συνεχίσουν μια επαγγελματική δραστηριότητα μετά τον θάνατο του αδειούχου.
Η τήρηση της προθεσμίας αποκτά καθοριστική σημασία, καθώς η εκπρόθεσμη υποβολή δεν αποτελεί απλώς μια τυπική παράλειψη, αλλά μπορεί να οδηγήσει στην οριστική απώλεια της δυνατότητας μεταβίβασης.
Για τον λόγο αυτό, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να απευθύνονται εγκαίρως στην αρμόδια υπηρεσία, ώστε να ενημερώνονται για τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Τέλος στην ανανέωση έντυπων αδειών
Μια ακόμη αλλαγή αφορά τις άδειες που έχουν εκδοθεί σε έντυπη μορφή.
Οι συγκεκριμένες άδειες δεν ανανεώνονται πλέον με τον παλαιό τρόπο μετά τη λήξη τους, αλλά προβλέπεται η μετατροπή τους σε ψηφιακές, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Η μετάβαση στο ψηφιακό σύστημα αποτελεί μέρος της προσπάθειας εκσυγχρονισμού της διαχείρισης του υπαίθριου εμπορίου.
Ωστόσο, η εγκύκλιος προβλέπει μεταβατική αντιμετώπιση για περιπτώσεις στις οποίες οι ηλεκτρονικές διαδικασίες δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.
Πωλητές των οποίων οι άδειες έχουν λήξει, χωρίς όμως να έχουν καταργηθεί, μπορούν υπό προϋποθέσεις να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους.
Για να συμβεί αυτό, απαιτείται η υποβολή αίτησης στην αρμόδια αρχή και η χορήγηση βεβαίωσης ότι η άδεια παραμένει ενεργή.
Παράλληλα, πρέπει να βρίσκονται σε ισχύ τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Η πρόβλεψη αυτή αποσκοπεί στο να μην αποκλείονται από την επαγγελματική τους δραστηριότητα πωλητές αποκλειστικά εξαιτίας καθυστερήσεων στη μετάβαση στο νέο ψηφιακό περιβάλλον.
Χειροτέχνες και καλλιτέχνες: Άδειες πενταετούς διάρκειας
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στους χειροτέχνες και καλλιτέχνες που δραστηριοποιούνται στο υπαίθριο εμπόριο.
Οι σχετικές άδειες έχουν διάρκεια πέντε ετών.
Για τα φυσικά πρόσωπα προβλέπεται δυνατότητα δραστηριοποίησης για τρεις μήνες ανά έτος κατά τη διάρκεια της πενταετίας.
Υπό τις προϋποθέσεις που θέτει η νομοθεσία, προβλέπεται απαλλαγή από την υποχρέωση έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας και από τη χρήση φορολογικού ηλεκτρονικού μηχανισμού.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα αφορά κυρίως πρόσωπα που διαθέτουν χειροποίητα δημιουργήματα ή καλλιτεχνικά προϊόντα σε περιορισμένη χρονική βάση.
Δεν αποτελεί, ωστόσο, γενική φορολογική απαλλαγή για κάθε μορφή εμπορικής δραστηριότητας.
Η εφαρμογή της εξαρτάται από την ιδιότητα του δικαιούχου, τη διάρκεια της δραστηριοποίησης και την πλήρωση των σχετικών προϋποθέσεων
