Μια καθημερινή συνήθεια που διχάζει την κοινή γνώμη
Μπορεί να μοιάζει με μια εντελώς ασήμαντη λεπτομέρεια της καθημερινότητάς μας, όμως ο τρόπος με τον οποίο τοποθετούμε το χαρτί υγείας στη θήκη του μπάνιου έχει προκαλέσει αμέτρητες συζητήσεις, διαφωνίες, ακόμα και έντονες εσωτερικές διαμάχες μέσα σε νοικοκυριά σε ολόκληρο τον κόσμο. Πρόκειται για ένα από τα πιο χρηστικά και απαραίτητα αντικείμενα της σύγχρονης διαβίωσης, το οποίο χρησιμοποιούμε μηχανικά, χωρίς να αφιερώνουμε ιδιαίτερη σκέψη στη λειτουργία του.
Κι όμως, το ερώτημα παραμένει διχαστικό και επανέρχεται συχνά στο προσκήνιο, ειδικά στον κόσμο του διαδικτύου: Ποια είναι η σωστή κατεύθυνση για να τοποθετούμε το ρολό; Πρέπει το ελεύθερο άκρο του χαρτιού να ξετυλίγεται από την μπροστινή πλευρά, μακριά από τον τοίχο, ή να πέφτει από την πίσω πλευρά, εφαπτόμενο σχεδόν στην επιφάνεια του τοίχου; Αν και το 90% των ανθρώπων απλά ακολουθεί την αυτόματη συνήθεια που απέκτησε από την παιδική του ηλικία, η ιστορία και οι ειδικοί της υγιεινής έχουν μια πολύ συγκεκριμένη απάντηση να δώσουν.
Η ιστορική πατέντα του 1891 που έδωσε την οριστική απάντηση
Για να βρούμε την αρχική πρόθεση του δημιουργού, πρέπει να ανατρέξουμε στο μακρινό 1891. Τότε, ο Αμερικανός εφευρέτης Σεθ Γουίλερ (Seth Wheeler) κατοχύρωσε την επίσημη πατέντα για το διάτρητο χαρτί υγείας σε ρολό, μια καινοτομία που έμελλε να αλλάξει για πάντα τις συνήθειες υγιεινής του πλανήτη.
Στα αυθεντικά, επίσημα σχεδιαγράμματα που κατέθεσε ο εφευρέτης στο γραφείο ευρεσιτεχνιών, το χαρτί απεικονίζεται ξεκάθαρα να ξετυλίγεται από την επάνω και μπροστινή πλευρά του ρολού. Αυτό σημαίνει ότι, βάσει του αρχικού σχεδιασμού της εφεύρεσης, ο «αυθεντικός» τρόπος χρήσης είναι εκείνος κατά τον οποίο το χαρτί κρέμεται προς τα εμπρός, διατηρώντας απόσταση από τον τοίχο. Η αποκάλυψη αυτής της λεπτομέρειας έγινε εξαιρετικά δημοφιλής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με πολλούς να υποστηρίζουν ότι λύθηκε οριστικά ένας γρίφος δεκαετιών, αν και η πατέντα αποτυπώνει τον σχεδιασμό χωρίς φυσικά να αποτελεί έναν νομικά δεσμευτικό κανόνα για τους καταναλωτές.
Τι υποστηρίζουν οι ειδικοί για θέματα υγιεινής και μικροβίων
Πέρα από την ιστορική και σχεδιαστική πλευρά του ζητήματος, υπάρχει ένας πολύ ουσιαστικός και πρακτικός λόγος για τον οποίο οι ειδικοί επιστήμονες προκρίνουν την τοποθέτηση του χαρτιού προς τα εμπρός. Ο βασικός παράγοντας συμπυκνώνεται σε μία μόνο λέξη: υγιεινή.
Όταν το ελεύθερο άκρο του ρολού βρίσκεται στην μπροστινή πλευρά, ο χρήστης μπορεί να το πιάσει εύκολα και άμεσα, χωρίς τα δάχτυλά του να έρθουν σε επαφή με τον τοίχο ή τη βάση της θήκης. Αντίθετα, όταν το χαρτί κρέμεται προς τα πίσω, η πιθανότητα να ακουμπήσει το χέρι στην πίσω επιφάνεια αυξάνεται κατακόρυφα. Ο καθηγητής Επιστημών Υγείας Christian Moro έχει επισημάνει ότι η τοποθέτηση προς τα εμπρός περιορίζει σημαντικά τη μεταφορά μικροοργανισμών και βακτηρίων που ενδέχεται να φωλιάζουν στις επιφάνειες του μπάνιου, αν και οι ειδικοί σπεύδουν να διευκρινίσουν ότι το τακτικό πλύσιμο των χεριών παραμένει ο πλέον καθοριστικός παράγοντας προστασίας.
Γιατί ορισμένοι προτιμούν την αντίθετη τοποθέτηση;
Παρά τα επιχειρήματα της ιστορίας και της επιστήμης, υπάρχει μια υπολογίσιμη μερίδα ανθρώπων που επιμένει να τοποθετεί το χαρτί υγείας με την πλευρά προς τον τοίχο. Οι λόγοι για αυτή την επιλογή είναι συχνά πρακτικής φύσεως και σχετίζονται με την καθημερινότητα του κάθε σπιτιού.
Για παράδειγμα, σε νοικοκυριά όπου υπάρχουν μικρά παιδιά ή κατοικίδια ζώα (όπως γάτες και σκύλοι) που συνηθίζουν να παίζουν με το ρολό, η τοποθέτηση προς τα πίσω καθιστά δυσκολότερο το αδικαιολόγητο ξετύλιγμα. Όταν το ζώο ή το παιδί χτυπάει το ρολό από πάνω προς τα κάτω, το χαρτί απλώς περιστρέφεται χωρίς να ξετυλίγεται στο πάτωμα. Επιπλέον, για ορισμένους ανθρώπους πρόκειται καθαρά για ζήτημα αισθητικής προτίμησης ή μιας βαθιά ριζωμένης συνήθειας που δύσκολα αλλάζει.
Το τελικό συμπέρασμα για την τοποθέτηση στο μπάνιο
Συνδέοντας τα ιστορικά δεδομένα της πατέντας του 1891 με τις υποδείξεις των ειδικών υγιεινής, η πλέον ενδεδειγμένη και λειτουργική επιλογή είναι να κρεμάμε το χαρτί υγείας προς τα εμπρός, με το ελεύθερο άκρο να βρίσκεται μακριά από τον τοίχο. Η θέση αυτή προσφέρει ευκολότερη πρόσβαση, καλύτερη αισθητική και μειώνει τις πιθανότητες επαφής με τις γύρω επιφάνειες.
Ωστόσο, καθώς δεν υφίσταται κάποιος παγκόσμιος κανόνας που να επιβάλλει αυστηρά τη μία ή την άλλη πλευρά, ο καθένας διατηρεί την ελευθερία να επιλέγει αυτό που εξυπηρετεί καλύτερα τις δικές του ανάγκες. Την επόμενη φορά πάντως που θα αντικαταστήσετε το ρολό στο μπάνιο σας, θα γνωρίζετε ότι πίσω από αυτή την απλή κίνηση κρύβεται μια ιστορία εφεύρεσης και διαλόγου που μετρά περισσότερο από έναν αιώνα!
