Κατερίνα Χέλμη: Οι ρόλοι που την καθόρισαν, το χτύπημα στην εγκυμονούσα Βουγιουκλάκη, και η απώλεια του συντρόφου της

by Τόνια Τζαφέρη
Κατερίνα Χέλμη: Οι ρόλοι που την καθόρισαν, το χτύπημα στην εγκυμονούσα Βουγιουκλάκη, και η απώλεια του συντρόφου της

Κατερίνα Χέλμη: Τα πάντα για την ηθοποιού του ελληνικού κινηματογράφου

Είναι πολλά τα όσα δεν γνωρίζουμε για την ηθοποιό Κατερίνα Χέλμη, τα οποία όμως έχουν αφήσει ιστορία στον ελληνικό κινηματογράφο.

Η ηθοποιός της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου, Κατερίνα Χέλμη γεννήθηκε στην Αθήνα, στις 12 Αυγούστου 1939. Η Κατερίνα Χέλμη κατάγεται από την Κεφαλονιά και ο πατέρας είχε μαγαζί με ανδρικά ρούχα. Στο εργαστήρι του έντυνε τους μεγάλους σταρ της τότε εποχής.

Κατερίνα Χέλμη: Οι ρόλοι που την καθόρισαν, το χτύπημα στην εγκυμονούσα Βουγιουκλάκη, και η απώλεια του συντρόφου της

Από παιδί της άρεσε να μιμείται και να τραγουδάει. Σε μία από τις θεατρικές εξόδους της οικογένειάς της είδε την «Αγία Ιωάννα» του Μπέρναρ Σο στο θέατρο Κοτοπούλη και αποφάσισε να ακολουθήσει το δρόμο της υποκριτικής. Μαθήτρια Γυμνασίου ακόμη, έδωσε εξετάσεις στη σχολή του Εθνικού Θεάτρου με δασκάλα τη Βάσω Μανωλίδου, η οποία την προετοίμασε με το ρόλο της Μαργαρίτας από το «Φάουστ» του Γκέτε. Η Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου ήταν η πρώτη της επιλογή, αλλά ο Βασίλης Διαμαντόπουλος την έπεισε να γνωρίσει τον Κάρολο Κουν και να φοιτήσει στη σχολή του Θεάτρου.

Η ίδια είχε δραστηριοποιηθεί στο ΠΑΣΟΚ και στις δημοτικές εκλογές του 1994 είχε εκλεγεί δημοτική σύμβουλος Αθηναίων με τον συνδυασμό του Θεόδωρου Πάγκαλου.

Οι ρόλοι της «ιερόδουλης» που σημάδεψαν την Κατερίνα Χέλμη

Στη χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογράφου, το ρόλο της ιερόδουλης τον συναντούσαμε σε πολλές ταινίες. Ακόμη και μεγάλες σταρ της εποχής, για χάρη της Τέχνης «εξάσκησαν» το αρχαιότερο επάγγελμα, στη μεγάλη οθόνη. Ωστόσο, η Κατερίνα Χέλμη ήταν από τις ελάχιστες περιπτώσεις, που υποδύθηκε παραπάνω από μία φορά την ιερόδουλη και κάθε φορά, έδινε στην ηρωίδα της μία δραματική διάσταση, βγαλμένη από τραγωδία.

Κατερίνα Χέλμη: Οι ρόλοι που την καθόρισαν, το χτύπημα στην εγκυμονούσα Βουγιουκλάκη, και η απώλεια του συντρόφου της

Όταν ο Φίνος την είδε να υποδύεται τη «Μαρίνα» στη θεατρική παράσταση, «Τα κόκκινα φανάρια», βρήκε αμέσως την ηθοποιό, που θα ενσάρκωνε τη δική του ιερόδουλη στην ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη, «Νόμος 4000». Και μπορεί ο ρόλος να μην ήταν πρωταγωνιστικός, όμως, χάρισε στο κοινό μία ανεπανάληπτη κινηματογραφική σκηνή.

Και μία φράση που προσφέρεται ακόμη και σήμερα για προβληματισμό. Είναι η σκηνή, όπου ο Καθηγητής (Βασίλης Διαμαντόπουλος) πηγαίνει να ευχαριστήσει την ιερόδουλη (Κατερίνα Χέλμη), επειδή έσωσε την κόρη του, την οποία, όμως, επίμονα ήθελε να διώξει από την πολυκατοικία, λόγω του επαγγέλματός της. Κι εκεί στον έντονα συγκινησιακό διάλογο που είχαν, η «πόρνη» του είπε: «Γιατί έχω κι εγώ τιμή, να εδώ μέσα», δείχνοντας το σημείο της καρδιάς.

Περισσότεροι ρολόι από την Κατερίνα Χέλμη και οι ατάκες της

Και αυτή η τόσο απλοϊκά δοσμένη φράση, καθρέφτισε την ψυχή της πόρνης, δίνοντας στο κοινό και αυτή την πλευρά, την ανθρώπινη την οποία πολλοί προσπερνούσαν, μένοντας στην εικόνα.

Η Κατερίνα Χέλμη είχε τη μοναδική ικανότητα να πείθει τον θεατή για το ρόλο που υποδυόταν. Και είναι αυτή η μαγική στιγμή, που είπε η Μέριλ Στριπ: όταν γίνεσαι ο χαρακτήρας που υποδύεσαι και χάνεις για λίγο τον εαυτό σου. Και η Χέλμη το πέτυχε σε δύο αριστουργήματα του ελληνικού κινηματογράφου, στα «Κόκκινα φανάρια» και στο «Νόμο 4000».

Και στις δύο ταινίες, οι φράσεις της ήταν εκείνες, που μπορούμε να πούμε ότι χαρακτήρισαν το ρόλο της ιερόδουλης, όπου υποδύθηκε.

Κατερίνα Χέλμη: Οι ρόλοι που την καθόρισαν, το χτύπημα στην εγκυμονούσα Βουγιουκλάκη, και η απώλεια του συντρόφου της

Στα «Κόκκινα φανάρια», ήταν η «Μαρίνα», ένα από τα κορίτσια του σπιτιού της μαντάμ Παρί (το ρόλο υποδύθηκε υποδειγματικά η σπουδαία Δέσπω Διαμαντίδου) στην Τρούμπα. Ήταν παράφορα ερωτευμένη κι εξαρτημένη από τη σχέση της με τον προαγωγό της, Ντόρη. Όταν αυτός την εγκαταλείπει, εκείνη πέφτει στα πόδια του και τον παρακαλά να μείνει. Η σπαραξικάρδια σκηνή ακόμη και σήμερα προκαλεί την ίδια συμπόνια για τη γυναίκα που πέφτει χαμηλά, για χάρη του έρωτα, με τραγική κατάληξη. Μία σκηνή, που θα πρέπει να διδάσκεται στις σχολές Υποκριτικής.

Και είναι τόσο πειστική στο ρόλο της, που θαρρείς ότι στη ζωή της θα βρέθηκε ένας τέτοιος έρωτας. Αλλά, όπως η ίδια έχει δηλώσει, δεν έχει πέσει ποτέ στα πόδια ενός άνδρα. Και ναι, αυτό είναι το μεγαλείο του ταλέντου της. Να υποκρίνεσαι κάτι άλλο από αυτό που είσαι, κάτι διαφορετικό από αυτό που έχεις ως βίωμα.

Μάλιστα, όπως η ίδια έχει αποκαλύψει, τη σταματούσαν στο