Ειδικοί ζητούν προσοχή σε δημοφιλές προϊόν καθαριότητας και αρωματισμού – Τι προτείνουν αντί γι’ αυτό για πιο ασφαλές σπίτι
Ένα προϊόν που βρίσκεται σχεδόν σε κάθε ελληνικό σπίτι έχει μπει στο μικροσκόπιο επιστημόνων και ογκολόγων, οι οποίοι προειδοποιούν ότι η συχνή χρήση του μπορεί να επιβαρύνει την ποιότητα του αέρα μέσα στους κλειστούς χώρους.
Ο λόγος για τα αποσμητικά χώρου και τα αρωματικά σπρέι, τα οποία χρησιμοποιούνται καθημερινά για να δημιουργούν αίσθηση καθαριότητας και φρεσκάδας. Παρότι οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν πως δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής αδιάσειστα στοιχεία ότι προκαλούν άμεσα καρκίνο, υπογραμμίζουν ότι η μακροχρόνια έκθεση σε συγκεκριμένες χημικές ουσίες καλό είναι να περιορίζεται όσο γίνεται.
Το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας στρέφεται κυρίως στις πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs), ουσίες που απελευθερώνονται στον αέρα από διάφορα προϊόντα καθημερινής χρήσης και παραμένουν στον εσωτερικό χώρο για αρκετή ώρα μετά τη χρήση τους.
Οι «αόρατες» ουσίες που αναπνέουμε μέσα στο σπίτι
Οι περισσότεροι άνθρωποι συνδέουν τον καρκίνο κυρίως με το κάπνισμα, την κληρονομικότητα ή την κακή διατροφή. Ωστόσο, ολοένα και περισσότερες μελέτες εξετάζουν πλέον τον ρόλο που μπορεί να παίζουν οι καθημερινές εκθέσεις σε χημικές ουσίες μέσα στο σπίτι.
Σύμφωνα με γιατρούς και ερευνητές, πολλά κοινά προϊόντα οικιακής χρήσης εκπέμπουν ενώσεις που επηρεάζουν την ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε καθημερινά. Σε αυτές περιλαμβάνονται καθαριστικά, χρώματα, αρωματικά χώρου, σπρέι και αποσμητικά.
Ο Dr. Amar Rewari, επικεφαλής ακτινοθεραπευτικής ογκολογίας στο Luminis Health, εξηγεί ότι ακόμη και μικρές ποσότητες έκθεσης μπορούν να συσσωρεύονται με την πάροδο των ετών. Όπως αναφέρει, οι συνεχείς μικρές επιβαρύνσεις στον οργανισμό ίσως επηρεάζουν συνολικά την υγεία μακροπρόθεσμα.
Παρόμοια είναι και η θέση του Dr. Lee Hong, ο οποίος σημειώνει ότι πολλές από τις ουσίες αυτές κυκλοφορούν καθημερινά μέσα στον αέρα των σπιτιών χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε.
Γιατί ανησυχούν οι επιστήμονες για τα αποσμητικά χώρου
Οι έντονες μυρωδιές λεβάντας, βανίλιας, φρεσκοπλυμένου ρούχου ή εσπεριδοειδών συνδέονται συνήθως με καθαριότητα και άνεση. Πίσω όμως από αυτή την αίσθηση «φρεσκάδας» κρύβεται συχνά ένα κοκτέιλ χημικών ουσιών.
Ειδικοί εξηγούν ότι πολλά αρωματικά χώρου περιέχουν πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs), οι οποίες μπορούν να παραμένουν στον αέρα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ενώσεις αυτές αντιδρούν με άλλα στοιχεία της ατμόσφαιρας στο σπίτι, δημιουργώντας επιπλέον ρύπους.
Μελέτες για την ποιότητα του εσωτερικού αέρα έχουν δείξει ότι σε σπίτια και γραφεία τα επίπεδα VOCs μπορεί να είναι δύο έως και πέντε φορές υψηλότερα από εκείνα του εξωτερικού περιβάλλοντος.
Οι επιστήμονες εξετάζουν πλέον πιο εντατικά τι ακριβώς περιέχουν αυτά τα προϊόντα και ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει η χρόνια έκθεση στον ανθρώπινο οργανισμό.
Οι ουσίες που βρίσκονται στο επίκεντρο
Σύμφωνα με τους γιατρούς, ορισμένα από τα συστατικά που χρησιμοποιούνται συχνότερα στα αποσμητικά χώρου έχουν απασχολήσει επανειλημμένα την επιστημονική κοινότητα.
Ανάμεσα στις ουσίες που προκαλούν προβληματισμό βρίσκονται:
Οι φθαλικές ενώσεις, που χρησιμοποιούνται ώστε το άρωμα να διαρκεί περισσότερο και έχουν συνδεθεί με ορμονικές διαταραχές.
Η φορμαλδεΰδη, ουσία που θεωρείται γνωστό καρκινογόνο και μπορεί να δημιουργηθεί μέσα από χημικές αντιδράσεις στον αέρα.
Τα τερπένια, φυσικά συστατικά που χρησιμοποιούνται σε αρώματα φυτικής προέλευσης.
Οι συνθετικές VOCs που προσδίδουν τις χαρακτηριστικές «φρουτώδεις» ή «φρέσκες» μυρωδιές.
Ο Dr. Adeel Khan επισημαίνει ότι πολλά αποσμητικά χώρου περιέχουν συνδυασμό φυσικών και τεχνητών χημικών ουσιών, γι’ αυτό και συνιστά πιο προσεκτική χρήση, ιδιαίτερα σε μικρούς και ανεπαρκώς αεριζόμενους χώρους.
Παράλληλα, οι ογκολόγοι ξεκαθαρίζουν πως μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν σαφή επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι τα αποσμητικά χώρου προκαλούν άμεσα καρκίνο στους ανθρώπους. Ωστόσο, η πρόληψη και ο περιορισμός της έκθεσης θεωρούνται ασφαλέστερη επιλογή.
Οι πιο ασφαλείς εναλλακτικές για το σπίτι
Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν χρειάζεται πανικός, αλλά μικρές και πιο συνειδητές αλλαγές στην καθημερινότητα.
Το σημαντικότερο βήμα, όπως λένε, είναι ο συχνός αερισμός του σπιτιού. Το άνοιγμα παραθύρων και μπαλκονόπορτων βοηθά σημαντικά στη μείωση των ρύπων που εγκλωβίζονται στους εσωτερικούς χώρους.
Παράλληλα, προτείνουν φυσικές λύσεις που μπορούν να περιορίσουν τις δυσάρεστες οσμές χωρίς τη χρήση χημικών σπρέι.
Ανάμεσα στις επιλογές που προτείνουν βρίσκονται:
Μαγειρική σόδα για απορρόφηση οσμών
Ενεργός άνθρακας
Φρέσκα λουλούδια και φυτά
Βρασμένες φλούδες πορτοκαλιού ή λεμονιού
Γαρύφαλλο και φυσικά αρωματικά βότανα
Οι καθημερινές συνήθειες που μειώνουν τον κίνδυνο
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η πρόληψη δεν βασίζεται μόνο σε ένα προϊόν ή σε μία συνήθεια. Αντίθετα, η συνολική καθημερινότητα είναι αυτή που παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο στην προστασία της υγείας.
Η αποφυγή καπνίσματος, η ισορροπημένη διατροφή με περισσότερα φρούτα και λαχανικά, η προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία και οι τακτικές προληπτικές εξετάσεις παραμένουν οι σημαντικότεροι σύμμαχοι κατά του καρκίνου.
Όπως τονίζουν οι ογκολόγοι, οι μικρές σταθερές επιλογές στην καθημερινότητα έχουν μεγαλύτερη σημασία από τις ακραίες αλλαγές ή την υπερβολική ανησυχία.
Πηγές: Pathology – Research and Practice, EPA, Scientific Reports
