Πολλοί παίρνουν βιταμίνη D για την υποστήριξη των οστών, του ανοσοποιητικού και της συνολικής υγείας – αλλά δεν λειτουργούν όλες οι μορφές με τον ίδιο τρόπο. Νέα έρευνα δείχνει ότι ένας κοινός τύπος συμπληρώματος βιταμίνης D μπορεί στην πραγματικότητα να έχει αρνητική επίδραση στον οργανισμό και να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό. Τι ισχύει;
Νέα μελέτη από το University of Surrey, το John Innes Centre και το Quadram Institute Bioscience δείχνει ότι ένας τύπος συμπληρωμάτων βιταμίνης D μπορεί να μειώνει τα επίπεδα της βιταμίνης D₃ στον οργανισμό, υποδεικνύοντας ότι έχει επιπτώσεις στο ανοσοποιητικό και τη συνολική υγεία. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Nutrition Reviews και διαπίστωσε ότι οι συμμετέχοντες που έπαιρναν αυτόν τον τύπο βιταμίνης D παρουσίασαν μείωση – και τα επίπεδά της ήταν μερικές φορές κάτω και από αυτά των ομάδων ελέγχου.
«Τα συμπληρώματα βιταμίνης D είναι σημαντικά, ειδικά από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο, όταν το σώμα μας δεν μπορεί να συνθέσει βιταμίνη D από το ηλιακό φως στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, ανακαλύψαμε ότι τα συμπληρώματα βιταμίνης D₂ μπορούν στην πραγματικότητα να μειώσουν τα επίπεδα της βιταμίνης D₃ στο σώμα, κάτι που είναι μια προηγουμένως άγνωστη επίδραση αυτών των συμπληρωμάτων», εξήγησε σύμφωνα με το SciTech Daily η Βρετανίδα Emily Brown, PhD Research Fellow και κύρια συγγραφέας από το University of Surrey.
Πρόσθεσε ότι, ανάλογα με τις ατομικές ανάγκες, η βιταμίνη D₃ μπορεί να είναι πιο ωφέλιμη για τους περισσότερους. Η Βρετανίδα καθηγήτρια Cathie Martin από το John Innes Centre τόνισε τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, δηλώνοντας ότι «αυτή η μετα-ανάλυση αναδεικνύει τη σημασία της πρόσβασης σε φυτικής προέλευσης βιταμίνη D₃».
Παρενέργειες και αντενδείξεις από τη συμπλήρωση με βιταμίνη D₂
Η βιταμίνη D₂ (εργοκαλσιφερόλη) δρα παρόμοια με τη D₃, αλλά είναι γενικά λιγότερο ισχυρή και λιγότερο σταθερή. Οι παρενέργειές της αντικατοπτρίζουν κυρίως εκείνες της τοξικότητας βιταμίνης D και της ανισορροπίας ασβεστίου.
Σύμφωνα με άρθρο του 2024 με τίτλο «Consensus Statement on Vitamin D Status Assessment and Supplementation: Whys, Whens, and Hows», τα επίπεδα 25-υδροξυβιταμίνης D στο αίμα είναι ο καλύτερος τρόπος για την αξιολόγηση της κατάστασης βιταμίνης D, αν και τα αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν μεταξύ εργαστηρίων. Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι τα καθημερινά συμπληρώματα βιταμίνης D₃ είναι πιο αποτελεσματικά από άλλες μορφές ή σχήματα δοσολογίας για τη διατήρηση υγιών επιπέδων.
Κύριες παρενέργειες της βιταμίνης D περιλαμβάνουν:
Υπερασβεστιαιμία – ναυτία, έμετος, αδυναμία, σύγχυση, πέτρες στα νεφρά
Ασβεστοποίηση μαλακών ιστών και αγγείων σε υψηλές δόσεις μακροχρόνιας χρήσης
Πτώσεις και μυϊκή αδυναμία με πολύ υψηλές ή διαλείπουσες «μπολουσ» δόσεις
Ήπια υπερασβεστιουρία ή αλλαγές ασβεστίου σε μέτριες δόσεις
Αντενδείξεις / χρήση με προσοχή:
Υφιστάμενη υπερασβεστιαιμία ή υπερπαραθυρεοειδισμός
Νεφρική νόσος ή διαταραγμένος μεταβολισμός φωσφόρου
Γραμματοματώδεις διαταραχές (σαρκοείδωση, λέμφωμα) λόγω αυξημένης δραστηριότητας 1α-υδροξυλάσης
Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα: θειαζίδες, διγοξίνη, στεροειδή, ορλιστάτη
Καλύτερες πρακτικές περιλαμβάνουν:
Προτιμήστε τη βιταμίνη D₃ για μεγαλύτερη ισχύ και σταθερότητα
Αποφύγετε τις μεγαδόσεις – η σταθερή καθημερινή δοσολογία είναι ασφαλέστερη
Παρακολουθείτε το ασβέστιο και τα επίπεδα 25(OH)D κατά τη συμπλήρωση, ειδικά σε ομάδες υψηλού κινδύνου
D₂ και D₃: Η μία δεν μπορεί να αντικαταστήσει την άλλη
Αυτή η νέα έρευνα υποστηρίζει προηγούμενα ευρήματα που δημοσιεύτηκαν στο Frontiers in Immunology από τον καθηγητή Colin Smith του University of Surrey, τα οποία δείχνουν ότι η βιταμίνη D₂ και η D₃ παίζουν διαφορετικούς ρόλους στη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Η βιταμίνη D₃, σε αντίθεση με την D₂, φαίνεται να ενεργοποιεί το σύστημα ιντερφερόνης τύπου I του σώματος, το οποίο βοηθά στην άμυνα έναντι ιών και βακτηρίων.
«Δείξαμε ότι η βιταμίνη D₃, αλλά όχι η βιταμίνη D₂, φαίνεται να διεγείρει το σύστημα σηματοδότησης ιντερφερόνης τύπου I στο σώμα – ένα βασικό μέρος του ανοσοποιητικού που παρέχει την πρώτη γραμμή άμυνας έναντι βακτηρίων και ιών. Συνεπώς, μια υγιής κατάσταση βιταμίνης D₃ μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της εγκατάστασης ιών και βακτηρίων στο σώμα», εξήγησε ο καθηγητής Smith. Οι ερευνητές προτείνουν ότι η κατανόηση αυτών των διαφορών θα πρέπει να καθοδηγεί το αν η βιταμίνη D₃ θα γίνει το προτιμώμενο συμπλήρωμα, ανάλογα με τις ατομικές ανάγκες.
«Η ανεπάρκεια βιταμίνης D αποτελεί σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας, ειδικά τους χειμερινούς μήνες, με σημαντικά ποσοστά ανεπάρκειας στον πληθυσμό του Ηνωμένου Βασιλείου… Η αντιμετώπισή του με την πιο αποτελεσματική μορφή συμπληρώματος ή ενίσχυσης βιταμίνης D είναι υψίστης σημασίας για την υγεία του έθνους», πρόσθεσε ο καθηγητής Martin Warren, Επικεφαλής Επιστημονικός Διευθυντής στο Quadram Institute.
Πηγές: SciTech Daily, Oxford Academic Nutrition Review, NIH, PMC, PMC, Oxford Academic The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, Merck Manual Professional Version, Oxford Academic Endocrine Reviews, Mayo Clinic, PMC, ScienceDirect, PMC
