«Σεισμός» για 2 εκατομμύρια Έλληνες: Διαγράφονται χρέη και δόσεις μέσα σε μια νύχτα – Ποιοι μπορούν να επωφεληθούν
Μια σημαντική δέσμη παρεμβάσεων για το ιδιωτικό χρέος φέρνει αλλαγές για εκατομμύρια πολίτες στην Ελλάδα, δημιουργώντας νέες δυνατότητες για τη ρύθμιση οφειλών, τη μείωση επιβαρύνσεων και την προστασία τραπεζικών λογαριασμών. Στο επίκεντρο βρίσκονται όσοι χρωστούν στην Εφορία, στον ΕΦΚΑ, στις τράπεζες και στις εταιρείες διαχείρισης δανείων.
Το νέο πλαίσιο, που θεσπίστηκε με τον νόμο 5313/2026, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη δυνατότητα αποπληρωμής παλαιών χρεών σε έως 72 δόσεις, τη διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού, την αύξηση του ακατάσχετου ορίου και παρεμβάσεις στις δικαστικές ρυθμίσεις δανείων.
Οι αλλαγές αφορούν διαφορετικές κατηγορίες οφειλετών και δεν συνεπάγονται αυτόματη διαγραφή όλων των χρεών. Ωστόσο, για αρκετούς πολίτες μπορούν να προσφέρουν σημαντική οικονομική ανάσα.
1. Νέα ρύθμιση 72 δόσεων για παλαιά χρέη σε Εφορία και ΕΦΚΑ
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις είναι η δυνατότητα ένταξης παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία σε ρύθμιση έως 72 μηνιαίων δόσεων.
Η δυνατότητα αφορά χρέη που είχαν δημιουργηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, με συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ειδικότερα, οι οφειλές δεν θα πρέπει να ήταν ενταγμένες σε άλλη ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026. Παράλληλα, οι νεότερες υποχρεώσεις, από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά, θα πρέπει να έχουν τακτοποιηθεί.
Οι αιτήσεις πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myAADE, ενώ η προθεσμία υποβολής έχει οριστεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Για να ενεργοποιηθεί η ρύθμιση στην Εφορία, απαιτείται η καταβολή της πρώτης δόσης μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την αίτηση.
2. Εξωδικαστικός μηχανισμός από 5.000 ευρώ
Σημαντική αλλαγή αφορά και τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, καθώς μειώθηκε το ελάχιστο όριο χρέους για την ένταξη από τις 10.000 στα 5.000 ευρώ.
Με αυτόν τον τρόπο, περισσότεροι μικροοφειλέτες μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε μια διαδικασία συνολικής διευθέτησης των οικονομικών τους υποχρεώσεων.
Ο μηχανισμός αφορά οφειλές προς:
Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης δανείων.
Εφορία και ΑΑΔΕ.
Ασφαλιστικά ταμεία και ΕΦΚΑ.
Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούν να προβλεφθούν έως 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και τους ασφαλιστικούς φορείς, ενώ για οφειλές προς χρηματοπιστωτικούς φορείς μπορεί να προβλεφθούν έως 420 δόσεις.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός μπορεί να προβλέψει και μερική διαγραφή οφειλών. Το ύψος της διαγραφής δεν είναι ίδιο για όλους, αλλά καθορίζεται βάσει της οικονομικής κατάστασης του οφειλέτη, του εισοδήματος και της περιουσίας του.
3. Αυξάνεται στα 1.600 ευρώ το ακατάσχετο όριο
Μία ακόμη παρέμβαση αφορά τους πολίτες που έχουν οφειλές και αντιμετωπίζουν κατασχέσεις στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς.
Το ακατάσχετο όριο για χρέη προς το Δημόσιο αυξήθηκε από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ μηνιαίως.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η αλλαγή αυτή δημιουργεί πρόσθετη διαθέσιμη ρευστότητα έως 350 ευρώ τον μήνα για περίπου 1,7 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.
Προβλέπονται επίσης αλλαγές στα αντίστοιχα όρια για τραπεζικούς λογαριασμούς έναντι ιδιωτών και τραπεζών, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των χρημάτων των οφειλετών.
Πρόκειται για μία από τις παρεμβάσεις που μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την καθημερινότητα ανθρώπων που έχουν δεσμευμένους λογαριασμούς.
4. Άρση κατάσχεσης με την πληρωμή του 25% της οφειλής
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού για οφειλές προς την Εφορία, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ειδικότερα, δίνεται η δυνατότητα στον οφειλέτη να ζητήσει την αποδέσμευση του λογαριασμού του, εφόσον καταβάλει εφάπαξ τουλάχιστον το 25% της οφειλής για την οποία έχουν επιβληθεί τα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα αποτελεί σημαντική διευκόλυνση για όσους έχουν δεσμευμένους λογαριασμούς και χρειάζονται πρόσβαση στα χρήματά τους για να συνεχίσουν την οικονομική τους δραστηριότητα.
Η άρση δεν είναι αυτόματη, αλλά προϋποθέτει την τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας.
5. Αλλαγές στα δάνεια του νόμου Κατσέλη – Πώς υπολογίζονται οι τόκοι
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η παρέμβαση στις δικαστικές ρυθμίσεις οφειλών που έχουν γίνει με βάση τον νόμο Κατσέλη.
Η νέα ρύθμιση προβλέπει ευνοϊκότερο τρόπο υπολογισμού των τόκων για τους δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στο συγκεκριμένο πλαίσιο.
Συγκεκριμένα, ο υπολογισμός των τόκων γίνεται με βάση τη μηνιαία δόση που έχει οριστεί δικαστικά και όχι με βάση το συνολικό ανεξόφλητο κεφάλαιο.
Η αλλαγή έχει αναδρομικό χαρακτήρα και μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική ελάφρυνση για όσους εξακολουθούν να εξυπηρετούν τις συγκεκριμένες δικαστικές ρυθμίσεις.
Για τους δανειολήπτες που έχουν καταβάλει επιπλέον ποσά λόγω του προηγούμενου τρόπου υπολογισμού, προβλέπεται συμψηφισμός με μελλοντικές δόσεις, σύμφωνα με τους όρους της ρύθμισης.
Το μέτρο αφορά περίπου 100.000 φυσικά πρόσωπα με ενεργές δικαστικές ρυθμίσεις.
6. Προστασία της πρώτης κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού
Σημαντική είναι και η δυνατότητα που δίνεται στους οφειλέτες να επιδιώξουν την προστασία της κύριας κατοικίας τους μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Η νέα δυνατότητα επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, να επιλεγεί η αξιοποίηση άλλου περιουσιακού στοιχείου, όπως ένα οικόπεδο ή ένα δεύτερο ακίνητο, ώστε να διαμορφωθεί ευνοϊκότερη πρόταση ρύθμισης για την πρώτη κατοικία.
Με αυτόν τον τρόπο, ο οφειλέτης μπορεί να επιδιώξει μια βιώσιμη συμφωνία αποπληρωμής, περιορίζοντας τον κίνδυνο απώλειας της κατοικίας του.
Η δυνατότητα αυτή δεν συνεπάγεται αυτόματη προστασία κάθε ακινήτου, καθώς εξετάζονται τα οικονομικά και περιουσιακά δεδομένα κάθε περίπτωσης.
7. Πότε μπορεί να διαγραφεί πραγματικά ένα μέρος του χρέους;
Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα για όσους έχουν συσσωρευμένες οφειλές είναι εάν υπάρχει δυνατότητα πραγματικού κουρέματος και όχι απλώς μεταφοράς των πληρωμών σε περισσότερες δόσεις.
Η απάντηση είναι θετική, αλλά υπό προϋποθέσεις.
Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού προβλέπονται ενδεικτικά δυνατότητες μερικής διαγραφής:
Έως 75% της βασικής οφειλής προς το Δημόσιο.
Έως 85% των προσαυξήσεων προς την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ.
Έως 95% των προστίμων της ΑΑΔΕ.
Έως 80% της βασικής οφειλής προς τράπεζες και διαχειριστές δανείων.
Έως 100% των τόκων προς τράπεζες και διαχειριστές δανείων.
Τα παραπάνω είναι ανώτατα ποσοστά και όχι εγγυημένες διαγραφές για κάθε οφειλέτη. Η τελική πρόταση προκύπτει από την αξιολόγηση των οικονομικών στοιχείων και των δεδομένων της κάθε υπόθεσης.
Ποιοι πρέπει να ελέγξουν αν δικαιούνται να ενταχθούν;
Οι νέες παρεμβάσεις αφορούν διαφορετικές κατηγορίες πολιτών και επιχειρήσεων. Ιδιαίτερη προσοχή αξίζει να δώσουν:
Όσοι έχουν παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές στην Εφορία.
Ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις με χρέη προς τον ΕΦΚΑ.
Δανειολήπτες με μη εξυπηρετούμενα δάνεια.
Πολίτες που έχουν ήδη ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη.
Οφειλέτες με δεσμευμένους τραπεζικούς λογαριασμούς.
Νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξυπηρέτηση πολλαπλών οφειλών.
Για την ενημέρωση και την υποστήριξη των ενδιαφερομένων λειτουργούν οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ και η πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού, ενώ παρέχεται και εξυπηρέτηση μέσω της υπηρεσίας myEGDIXlive.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι οφειλέτες
Οι νέες παρεμβάσεις δεν σημαίνουν ότι όλα τα χρέη διαγράφονται αυτόματα ή ότι κάθε πολίτης δικαιούται τις ίδιες διευκολύνσεις.
Κάθε μέτρο έχει διαφορετικά κριτήρια, προϋποθέσεις και διαδικασίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται μείωση οφειλής, σε άλλες επιμήκυνση της αποπληρωμής, ενώ υπάρχουν και μέτρα που αφορούν την προστασία εισοδήματος και περιουσίας.
Το σημαντικό για τους ενδιαφερόμενους είναι να ενημερωθούν εγκαίρως, να ελέγξουν τις οφειλές τους και να εξετάσουν ποια από τις διαθέσιμες επιλογές ανταποκρίνεται στη δική τους οικονομική κατάσταση.
Για πολλούς υπερχρεωμένους πολίτες, η δυνατότητα μιας βιώσιμης ρύθμισης ή μιας ουσιαστικής μείωσης των επιβαρύνσεων μπορεί να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία για μια νέα οικονομική αρχή.
