Από τα δισεκατομμύρια στη πτώχευση: Η πρώτη ελληνική πολυεθνική εταιρεία και ο επεισοδιακός επίλογος

by Εύα Ζαχαριάδη
Από τα δισεκατομμύρια στη πτώχευση: Η πρώτη ελληνική πολυεθνική εταιρεία και ο επεισοδιακός επίλογος

Από τα δισεκατομμύρια στη πτώχευση: Το επεισοδιακό τέλος της Ελληνικής βιομηχανίας Πετζετάκις

Όλη η ιστορία για το θλιβερό τέλος της πρώτης ελληνικής πολυεθνικής εταιρείας. Κάποτε η βιομηχανία “Πετζετάκις” ήταν στο επίκεντρο της επιχειρηματικής ζωής στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, σήμερα ανήκει στην μεγάλη λίστα με τις βιομηχανίες που έκλεισαν.

Κάποτε ένα όνομα ήταν συνώνυμο της ελληνικής επιχειρηματικής εξωστρέφειας και δύναμης. Ένα όνομα είχε συνδεθεί όσο κανένα με την ελληνική καινοτομία. Ένα όνομα ήξεραν οι Έλληνες από τα χωράφια μέχρι τα σαλόνια της μεγάλης κοινωνίας. Το όνομα «Πετζετάκις». Μία οικογένεια που κατάφερε να γίνει το σύμβολο της ελληνικής βιομηχανίας για πολλά χρόνια και να πρωταγωνιστήσει στην επιχειρηματική ζωή της χώρας.

Μια ιστορία που περιλαμβάνει στιγμές από μεγάλη δόξα, διεθνή αναγνώριση και καταξίωση, μέχρι και χρέη στο Δημόσιο και τις τράπεζες, συλλήψεις μελών της ομώνυμης οικογένειας, απεργίες, δικαστήρια, πτώχευση και πλειστηριασμούς.

Μόλις πριν λίγες μέρες έγινε νέος πλειστηριασμός για το κεντρικό εργοστάσιο, που κάποτε αποτελούσε τη ναυαρχίδα του ομίλου.

Από τα δισεκατομμύρια στη πτώχευση: Τα προϊόντα της έφτασαν σε όλο τον κόσμο

Με βαριά ιστορία η «Α.Γ. Πετζετάκις Α.Ε.» ιδρύθηκε το 1960 από τον Αριστόβουλο Πετζετάκι, από την Αμοργό. Τα προϊόντα της, οι εύκαμπτοι σωλήνες ενισχυμένοι από σκληρό σπειροειδές PVC, έγιναν παγκοσμίως γνωστά. Ταξίδεψαν σε όλο τον κόσμο.

Από τα δισεκατομμύρια στη πτώχευση: Η πρώτη ελληνική πολυεθνική εταιρεία και ο επεισοδιακός επίλογος

Μεγάλη διαφορά με τους σωλήνες που τότε κυκλοφορούσαν ήταν η αντοχή στον ήλιο και έτσι δεν υπήρχε λόγος σύντομης αντικατάστασης.

Ο όμιλος έγινε με το πέρασμα των ετών μία από τις ελάχιστες ελληνικές πολυεθνικές βιομηχανίες. Μάλιστα στις αρχές του δεκαετίας του 60, οι Financial Τimes είχαν χαρακτηρίσει τον ιδρυτή της Αριστόβουλο Πετζετάκι «εφευρέτη πρώτης κλάσης».

Ο Αριστόβουλος Πετζετάκις ήταν αυτός που άρχισε να κατοχυρώνει διεθνείς πατέντες, οι οποίες αργότερα εκχωρήθηκαν σε κολοσσούς όπως η Goodyear, Pirelli και Dunlop.

Η καινοτομία λοιπόν που του εξασφάλισε θέση στην ιστορία της παγκόσμιας βιομηχανίας ήταν η δημιουργία του νέου εύκαμπτου ελαστικού πλαστικού σωλήνα Heliflex. Μάλιστα τότε ίδρυσε θυγατρικές σε 22 χώρες και παράλληλα έδινε το δικαίωμα χρήσης της πατέντας σε άλλες εταιρείες που του κατέβαλαν υψηλά ποσά. Μεταξύ αυτών, η Indiana Tools Diyes στην Αμερική και η Mitsubishi στην Ιαπωνία.

Με την αποκλειστική πατέντα σωλήνων για περίπου 30 χρόνια, έστησε εργοστάσια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, με εξαγωγές και παρουσία σε περίπου 60 χώρες με το πέρασμα των ετών.

Από τα δισεκατομμύρια στη πτώχευση: Το 7% του μετοχικού κεφαλαίου στους εργαζόμενους της εταιρείας

Ο Αριστόβουλος Πετζετάκις που ήξερε όλους τους εργαζόμενους στις επιχειρήσεις του με τα μικρά τους ονόματα πέθανε το 1973 σε ηλικία 50 ετών. Λίγες εβδομάδες νωρίτερα οι μετοχές της εταιρείας είχαν εισαχθεί στο χρηματιστήριο. Άφησε, μάλιστα, 7% του μετοχικού κεφαλαίου στους εργαζόμενους της εταιρείας.

Τα ηνία ανέλαβαν μέλη της οικογένειας του αείμνηστου επιχειρηματία, καθώς τα πέντε παιδιά του ήταν νεαρής ηλικίας. Το τιμόνι της εταιρείας πήρε αρχικά ο αδελφός του εκλιπόντος Μενέλαος, ενώ στη συνέχεια η μητέρα του Γιώργου Πετζετάκι, Κυριακή, μαζί με τις αδελφές του προσπάθησαν να διατηρήσουν την παραγωγική δυναμική της βιομηχανίας πλαστικών.

Το 1986 ο Γιώργος Πετζετάκις, σε ηλικία μόλις 22 ετών, καλείται να διοικήσει τον όμιλο και λίγο αργότερα προχωρά στις πρώτες επεκτατικές κινήσεις.

Ακόμη τότε, εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούσαν αρδευτικούς σωλήνες του Πετζετάκι με το σήμα «Heliflex», ενώ κολοσσοί της παγκόσμιας οικονομίας στον χώρο των ελαστικών, ήταν βασικοί πελάτες και καλοπληρωτές του Ομίλου.

Όλα πήγαιναν ρολόι. Ακόμη και με τον γιο του Αριστόβουλου στο τιμόνι, η επιχείρηση προχωρούσε άνετα στον αυτόματο πιλότο. Οι παραγγελίες έρχονταν χωρίς σταματημό, οι δουλειές πήγαιναν καλά, τα έσοδα αυξάνονταν, τα σαλόνια ήταν ανοιχτά για την οικογένεια.

Από τα δισεκατομμύρια στη πτώχευση: Η αρχή του τέλους

Κομβική χρονιά όμως για τον Πετζετάκι ήταν το 1990, όταν μετά από 30 χρόνια έληξε η παγκόσμια αποκλειστικότητα της πατέντας που είχε εφεύρει και κατοχυρώσει ο μακαρίτης Αριστόβουλος.

Από τα δισεκατομμύρια στη πτώχευση: Η πρώτη ελληνική πολυεθνική εταιρεία και ο επεισοδιακός επίλογος

Αυτή ήταν η αρχή του τέλους. Η εταιρεία ήταν απροετοίμαστη, ο ιδιοκτήτης επίσης. Ο 47χρονος επιχειρηματίας δεν αντιλήφθηκε ότι οι επιπτώσεις από τη λήξη της πατέντας θα ήταν εξαιρετικά δυσάρεστες.

Η αντεπίθεση ξεκίνησε έστω και αργά, όμως, ήδη πολλές εταιρείες φύτρωναν σαν μανιτάρια και έφτιαχναν το ίδιο υλικό πιο φτηνά.

Η εξαγορά των «Πλαστικών Μακεδονίας» το 1999 πανηγυρίστηκε αλλά γρήγορα αποδείχτηκε φούσκα και ο κ. Πετζετάκις έσπευσε άρον άρον να την πουλήσει.

Από το τέλος του 2006 αναζητήθηκε έντονα και πάλι ο στρατηγικός εταίρος που θα σώσει τον Όμιλο.